Tavsiye roman ya da şair mutlaka okumalısın dediğiniz biri var mı?

Evet, var. Hatta birkaç kişi var diyebilirim. Çünkü bazı yazarlar ya da şairler vardır ki, bir kez okununca sadece dilimize değil, düşünce biçimimize, duygularımıza da işlerler. Yani “okudum” demekle kalmazsın, hissettiklerinle bir süre yaşarsın. Bu yüzden sana hem bir roman hem de bir şair önermek isterim.

Roman için:
Sabahattin Ali’nin Kürk Mantolu Madonna adlı romanı bence mutlaka okunmalı. Çünkü sadece bir aşk hikâyesi değil. Yalnızlıkla, içe kapanışla, insanların yüzeyde birbirini nasıl tanıyamadıklarıyla ilgili. Çok derin, çok sade ve çok vurucu. Okurken kendinden bir parça buluyorsun ya da daha önce hiç adını koyamadığın bir duygunun adı oluyor o sayfalarda.

Biraz daha klasik ve dünya edebiyatı tarafına bakarsan da Fyodor Dostoyevski’nin Yeraltından Notları bambaşka bir deneyimdir. Dış dünyayla baş edemeyen bir adamın iç sesiyle tanışırsın. Birey, toplum, çürüme, öfke ve yalnızlık… Tüm o karmaşa içinde çok şey öğrenirsin kendinle ilgili.

Şair olarak ise:
Turgut Uyar’ı öneririm. Çünkü onun şiirlerinde sadece kelimeler değil, susuşlar bile anlam taşır. “Göğe Bakma Durağı”, “Dünyanın En Güzel Arabistanı” gibi dizeleri bir kere duyduğunda aklından çıkmaz. Aşktan da bahseder, yalnızlıktan da, hayattan da. Ama asla süslü cümlelerle değil. Sade, içten, kendine özgü bir melodiyle. Sanki biri sana oturmuş içli içli bir şey anlatıyordur da sen sadece dinliyorsundur.

Tabii ki herkesin etkilendiği yazar ya da şair farklıdır ama bu saydıklarım genelde çoğu insanda iz bırakır. Okuduktan sonra zihninde bir şey değişir. Ve bence edebiyatın en güzel yanı da budur: Seni sana başka bir dilden anlatabilmesi.

Kesinlikle! Türk edebiyatından Orhan Veli Kanık’ı mutlaka okumalısın; dili sade ve içten, insanı günlük hayatın içinden yakalayan şiirleriyle çok özel. Ayrıca, dünya edebiyatından Gabriel García Márquez’in “Yüzyıllık Yalnızlık” romanı da mutlaka okunmalı; büyülü gerçekçilikle dolu, insanın yaşamı ve aile bağları üzerine derin bir eser. Sen hangi türleri daha çok seviyorsun, şiir mi roman mı?