Ayt edebiyatı nasıl yapabilirim?

AYT Edebiyatı yapabilmek için önce korkunu bırakman gerekiyor çünkü edebiyat aslında bir hikâye anlatır. Yani karşında sadece ezberlemen gereken kuru bilgi yığınları değil, zamanla şekillenmiş bir kültür, bir duygu dili ve insan anlatımı var. İlk yapman gereken şey, konuları dönem dönem ayırarak çalışmak. Mesela önce Tanzimat, sonra Servet-i Fünun, sonra Fecr-i Ati gibi ilerlersen hem edebi anlayışları hem de sanatçıları karıştırmazsın. Her dönemi çalışırken o dönemin dünya ve ülke şartlarını da göz önünde bulundurursan, edebiyatın neden öyle şekillendiğini çok daha iyi anlarsın.

Sanatçıları ve eserlerini ezberlemeye çalışmak yerine, onları tanımaya çalış. “Bu adam neden bu şiiri yazmış, o roman neden bu kadar etkili olmuş?” diye sor. Çünkü anlamak, ezberden çok daha kalıcıdır. Mesela Halit Ziya’yı sadece “Mai ve Siyah”ın yazarı olarak değil, Batılı anlamda romanın bizdeki kurucusu olarak görürsen, aklında daha net kalır. Şiir türleri, roman özellikleri, tiyatronun gelişimi gibi kavramları da arada sırada tekrar et. Çünkü bilgi zamanla unutulmazsa, sınav anında seni yormaz.

Soru çözmeyi de asla ihmal etme. Edebiyatın en büyük tuzaklarından biri “Ben çalıştım ama soruları yapamıyorum” hissidir. Bunun nedeni genellikle çalıştıktan sonra yeterince pekiştirme yapmamaktır. Her çalışmadan sonra 20-30 soru çözersen hem bilgiyi sağlamlaştırırsın hem de sınav mantığını kavrarsın.

Ve en önemlisi, edebiyatı ders gibi değil, anlatılan bir hayat gibi gör. Çünkü edebiyat, insanı insana insanla anlatan bir sanat. Eğer insanı anlamaya meraklıysan, edebiyat zaten sana kendini açar.