Günaydın güzel dostlar. Bugün de Falih Fıfkı Atay'ın Zeytindağı romanından bahsedelim mi?

Zeytin dağı romanı aslında bir romandan öte Falih Rıfkı'nın Suriye cephesinde İttihatçıların 3 liderinden birisi olan Cemal Paşa'nın Kudis Zeytindağındaki karargahında emir subayı iken savaş boyunca yaşadığı olaylar ve tahlillerdir.

Suriye'den Lübnan'a, Ürdün'e, Mısır'a, Mekke ve medineye kadar o toprakların ve orada yaşayan insanların nasıl bizim olmadığını, ama onlar için Türk çocuklarını nasıl savaştırıp hem İngiliz ve fransızlara, hem Araplara nasıl kurban ettiğimizi anlatır. Bir savaşta beceriksiz, torpilli ve muhteris komutanlar sayesinde nasıl hezimeye uğranabileceğini anlatır.

Ve kitabın sonunda çok vurucu bir yer vardır. Artık savaş bitmiş ve Cemal paşa ve karargahı Suriye'yi terk etmiş, Adana garına gelmişlerdir. Buradan trenle İstanbulA hareket edeceklerken yaşlı ve kavruk bir kadıncağız onlara oğlunu sorar. Benim oğlanı gördünüz mü der. Eliyle tren yolunun suriye'ye giden tarafını göstererek şu tarafa gittiydi der.

Ve bu söze karşılık Falih Rıfkı şunları yazar: Teyzeciğim biz sana yavrunu kumarda kaybettik diyemeyiz. Ve dönüş yolunda Cemal Paşa ilk defa Anadolu'nun fakirliğine ve sefaletine tanık olup keşke vagonlar dolusu altınları bedevilere saçacağımıza buradaki insanlara dağıtsaydık da daha insani şartlar sunsaydık diyecek kadar insafa gelmiştir.

Sonra Malum, İttihatçı üç lider de yurt dışına kaçar. Cemal paşa Tiflis'de, Enver paşa Tacikistan'da, Talat paşa Berlin'de öldürülür. Ama onların hırsı, beceriksizliği ve Alman hayranlığı yüzünden Yemen'de, Hicazda, Lübnan'da, Filistin'de, Mısır'da, Galiçya'da, hiçbir zaman bizim olmayan coğrafyalarda 2 milyon Türk çocuğu can vermiş ve gerçekten Mehmetçik kumarda kaybedilmiştir.