Nasıl kültürlü zeki olunur?

Selam :)

Öncelikle kültür nedir? Kültür bulunduğun ortamda, hayatın her alanında konuşabilecek, fikir beyan edebilecek bilgi birikimine sahip olmak demektir.

Bunu sağlamak için aktif bir hayat çoğu zaman elzemdir. Zira, bir tiyatro sahnesi, sahnelenen bir oyun sana çok şey katacaktır. Othello dendiğinde, söyleyecek bir kaç kelamın elbet olacaktır. Ya da dinlediğin bir şarkı, aşina olduğun bir müzik türü sana bir çok kapıyı açacak, bu sohbeti bilgin ile domine etmene imkan sağlayacaktır.

Gelelim bu doğrultuda izleyeceğin yollara. En klişeleşmiş öneri ile balıyoruz.

Kitap okumak sana daha iyi bir perspektif sağlar!

1-KİTAP OKUMAK!

Kitap okumak dünyada geçireceğin ortalama 65-80 senelik ömründe yapabileceğin en verimli aktivitedir. Çünkü bir kitap demek, bir yazar demektir, bir yazar ise bir insandır, senden farklı düşünen, dünyayı kendi gözlerinden görebilmen için sözcüklere sığdırmış insandır. Ve bu sözcük deryasının içine onlarca farklı insanı da katarak sana zihninin ihtiyacı olan tüm vitaminleri sağlayacak bir çorba yapmıştır. Kitap okumak bu çorbayı sıcak sıcak kaşıklamak demektir. O yazarın, o karakterlerin dünyalarını özümsemektir.

Peki nasıl kitaplar okumalısın? Öncelikle kendini yormayacak, su gibi akıp gidecek, anltımı keyifli, konusu boğmayacak kitaplar tavsiye ederim. Örneğin bir Beyaz Zambaklar Ülkesinde okunması gerekn bir kitaptır, ya da Hayvan Çiftliği sana Stalin gerçeğini öyle tatlı anlatır ki, farkında olmadan Sovyetlerin tüm kusurlarını anlar, özümsersin. Ve tarihini okuduğunda kimin domuz, kimin at, kimin eşek olduğunu simgelemiş olan zihnin, kolayca anlayacaktır herşeyi.

Siyasi, politik eserler dünya siyasetini anlamana yardımcı olacaktır. Bunlar da önemli eserlerdir.
Ancak benim tavsiyem bu kitap okuma alışkanlığını kazanmaya başladığına inandığında, hafiften Dünya Klasiklerine yönelmen olur. Zira çok keyif alacağını düşünüyorum.

2-FİLM İZLEMEK

Film izlemek benim aşırı derece tutkunu olduğum bir etkinliktir. Ancak modern filmlerden ziyade, biraz eskiye de şans vermelisin. Ayrıca izlediğin filmi Türkçe Dublajından ziyade, alt yazılı, eğer dil seviyen iyi ise orjinal dilinde izlemeni tavsiye ederim. Zira film kendi kültürünü yansıtır, filmin menşei olan ülkenin/uygarlığın hislerini yine en iyi kendi dilinden anlarsın. Bir ünlem ifadesi Türkçeye çevrilebilse de hissettirdiklerini hiçbir dil bilimci %100 başarı ile çeviremez.

Çeşitliliğe önem vermelisin. Her türe, çok da kendini yormamak üzere şans ver, farklı lezzetler tat. Zaman içinde tat duyun gelişir, hangi filmin kaliteli bir yapım olduğunu, yönetmeninden, oyuncusundan, senaristinden, yapımcısından şıp diye anlarsın. Ve bu konudaki bilgi birikimin ile çevreni aydınlatacak düzeye ulaşırsın.

3-GÜNCEL DÜNYAYI TAKİP ETMEK

Perspektif önemlidir. Ülkemizin en büyük sorunu gerek sağ gerek sol, kendi düşüncesinden başka bir düşünceye önem vermemek, bu düşünceleri duymamaktır. Gazete okumak güzeldir, online ya da eşsiz kokusu ile kağıt baskı. Bir görüşe ait kalmadan, her görüşe ait gazetelere, haber sitelerine göz gezdir. Kim ne düşünüyor öğren, kendi bilgi birikimin ile bunları tart. Dünya bakışını oluştur. Ki bir tartışma esnasında çekildiğin yöne gidecek biri olmak yerine insanları yönlendirecek bir bilgin olsun. Sen olma çekiştirilen, ez bilginle, onlar sürüklensin peşinden.

Asla ve asla bilinmedik, ne idiği belirsiz Youtube kanallarını takip etme. Kültürlü, bilgili biri olmak amacın, modern bir komplo teorisyeni olmak değil.

4-YABANCI DİL?

Demin filmleri kendi dili ile izlemeye çalış demiştim ya. Şimdi de bu dili öğrenmeye çalış diyorum. Klasik bir cümle ile de açıklayayım. Bir dil bir insan. Hayatına katacağın bu ikinci insan bambaşka bir dünya serecek gözlerinin önüne. Belki farklı insanlar tanıyacaksın, yurtdışında görüştüğün insanlar olacak, sana neler katacaklar hayal bile edemezsin. Ki bana az çok aşina isen, genelde yabancı yayın kaynakları sunarım görüşlerimde. Sana da tavsiye ederim, dile odaklan, bir araştırmayı açıp Harvard'ın kendi sitesinden oku. Aracı, yorum katan saçma sapan magazinden bozma internet sitelerinden değil.

5-FELSEFE DESEM MESELA?

Yine kitap mevzusuna değinecek bu başlık ancak, filozof gibi düşünebilmek lazım bazen. Kendin soracaksın, kendin cevap arayacaksın, bu arayış sürükleyecek seni, okuyacak ve araştıracaksın. Bir de önerim var sana. Bu konuda çok eğlenceli bir başlangıç kitabıolduğunu düşünmüşümdür her zaman. Sofie'nin Dünyası-
Jostein Gaarder. Lisede iken bir arkadaşım hediye etmişti. Çok tatlıdır, bir şans ver derim.

6-GEZ DELİCESİNE

Çok okuyan mı bilir çok gezen mi? Bak bilgi konusunda en güçlü, en büyük ikilinin savaşı sığmıştır bu cümleye. Sen okuma faslını aştın, şimdi de gez. Dünyayı gez. Dünyayı gezemiyorsan Türkiyeyi gez, bulunduğun ili, ilçeyi, mahalleyi de olsa gez. Ayak tabanların su toplasın paran yoksa ama gez.

Daha fazla uzatmak istemiyorum artık, zira bundan fazlası gözlerini yoracaktır. Umarım bir şeyler katmayı başarabilirim hayatına. Şimdiden bol şans ve delicesine kültürlü, bilgi bir yaşam diliyorum sana! 🤗🤗🤗