Birinci İznik Konsili'nde Ne Oldu?

İncil'in sözde tahrif edildiği yahut İsa'nın Tanrı olduğunun burada ilk defa kabul edilmesi gibi gerçekliğe aykırı şeyleri bir kenara bırakıp, İznik Konsili'nde gerçekte ne oldu, ona bakalım.

Toplanma amacı

İS 325 yılında I. Konstantin tarafından Nicaea'da (günümüz İznik) tüm kiliselerin piskoposları toplanmıştır.

Toplanma amacı, İskenderiyeli Arius adlı bir papazın fikirleriydi.

Arius, İsa'nın Tanrı ve Tanrı'nın oğlu olduğunu kabul etse dahi, İsa'nın sonradan Baba tarafından -her şeyden önce- yaratıldığını söylüyordu. Bu konsilinde en temel amacı "İsa Mesih'in Tanrısallığı" yahut "İnciller" değil, "İsa Mesih'in Baba tarafından yaratılıp, yaratılmaması"ydı.

Şimdi ilerlemeden şunu tekrar söylemeliyim: Bu konsilin amacı İnciller değildir. Yani masayı sallayıp onlarca İncil'den dördü kalmadı yahut onlar özel emeklerle İncilleri ayırıp dört tanesini seçmediler. Aksine, İncil zaten bir bütündü ve burada İsa hakkında konuşulurken İncil üzerinden ayetlerle tartışıyorlardı. Yani ne bir İncil seçimi ne de birden fazla İncil söz konusuydu.

Şimdi devam edelim.

ὁμοιούσιος (homoiousios) ὁμοούσιος (homoousios)

İlki benzer, ikincisi eştözlü, aynı öz demek.

Arius ve taraftarları homoiousios yani benzerliği savunuyorlardı. Onlara göre İsa her şeyden önce Baba tarafından yaratılmış, Tanrı'nın oğludur.

Oysa Arius'a ve Ariusçuluğa karşı apolojist genç ve yetenekli diakoz Athanasios homoousios yani İsa'nın Baba ile aynı özden geldiğini ve yaratılmadığını söyler ki ana akım mezhepler bunu kabul eder ve doğrusu da budur.

Alınan kararlar ve sonrası

Alınan kararlar sonrası bu fikir ayrılıkları kesin olarak bitirilmiş: İsa'nın Baba'yla aynı özden olduğu kabul edilmiştir.

Alınan kararlar İznik İman İkrarı diye geçer. Son nokta olarak, zaten hali hazırda kabul edilen İsa'nın Tanrı olması dışında ek olarak Baba'yla aynı özden olduğu, yaratılmadığı ve ezeli olduğu konusundaki bazı fikir ayrılıkları bertaraf edilmiştir ve son nokta koyulmuştur.

Bu konsil aslında dinin temellerininde oynama değil, öne sürülen fikirleri münazara mantığında paylaşıp ortak bir karara bağlamaktır.