Türk Mitolojisinde Evreni Değiştiren Kurt-Ejder / Türk Kültürü ve Sanatı (Bölüm 1)

Türk Mitolojisinde Evreni Değiştiren Kurt-Ejder / Türk Kültürü ve Sanatı (Bölüm 1)
"Kurt-Ejderha" Rölyefi, 13. Selçuklu Türkleri, İnce Minareli Medrese Müzesi
"Kurt-Ejderha" Rölyefi, 13. Selçuklu Türkleri, İnce Minareli Medrese Müzesi

Türk mitolojisinde ve kozmolojisinde "Ejderha" Evreni ("Evren") olarak simgelemektedir. Bu daha sonra kozmos için kullanılacak bir ifade haline geldi. "Ejderha" kelimesi eski Türkçede (Mahmud al-Kashgari) "Büke / Böge" veya "Yelbüke" olup, kökeni "Bükmek" (büküm), "Bükülmek" (büküm) kelimelerinden gelmektedir. Dragon Evreni geliştirdi, zamanı kontrol ediyor; "Sonsuz Zaman Döngüsü" ve "Zaman Tanrısı" idi. Bu nedenle, Gökyüzü Döngüsü "Ejderha" ile ilişkilendirildi. "Ejderha" yaratığı için kullanılan "Evren" kelimesi günümüzde "Ejder/Ajdar" kelimesi ile kullanılmaktadır.

"Evren" kelimesine bakalım:

  • "Ev" = Home ;
    "Evren" = Universe, Dragon (creature);
    "Evrim" = Evolution ; "Evrilmek" = To evolve
    "Evirmek" = Turned around ;
    "Çevirmek" = Turned, translate ;
    "Evirip Çevirmek" an expression : example: (Bu işi) evirip çevirebilir misin? = Can you manage (this business)?


İlkel insan anlayışı doğrusal değil, döngüseldi. Her yıl periyodik olarak tekrarlanan yaratılış; mevsimlerin sürekliliği, güneşin yeniden doğuşu, ayın döngüsü. Bu da "gelişen, dönen, zamansız, sonsuz büyük evren" fikrini getirdi; ejderha kuyruğunu kovalıyordu... Türk kozmolojisinde Kurt Başlı Ejderha, suyun ve havanın da efendisi, devletin ve egemenliğin simgesidir.

Kanatlı Kurt-Ejderha, Ahşap Kapı, 3.yy, Niya antik kenti, Tarım Havzası, Uygur Türkleri
Kanatlı Kurt-Ejderha, Ahşap Kapı, 3.yy, Niya antik kenti, Tarım Havzası, Uygur Türkleri
Tekstil parçası (pamuk üzerine batik), Niya antik kenti, Tarım Havzası, Uygur Türkleri
Tekstil parçası (pamuk üzerine batik), Niya antik kenti, Tarım Havzası, Uygur Türkleri
Kurt Başlı Ejderha, Karatay Han, 13.yy, Kayseri
Kurt Başlı Ejderha, Karatay Han, 13.yy, Kayseri

"Kurt-Ejderhalar" Göktürkler, Selçuklular ve Artuklular arasında popülerdi. Ama bilgi vermeye gelince, hep "aşiret isimleri" ile ayrılmış, müzelerde ve makalelerde asla "Türk Kültürü ve Sanatı" olarak kullanılmamıştır.

Bu da Selçukluların ,Artukluların ,Safevilerin veya Memlüklerin ne olduğunu bilmeyen halklar arasında kafa karışıklığına yol açıyor ! /(Onlar sadece hanedan isimleri, ama etnik Türk). Öte yandan, "aşiret isimleri" ile ayrılan "Türk Kültürü ve Sanatı" olarak sanatları "tek isim" altında birleştirdiğimizde ortaya devasa bir sanat-kültür çıkıyor. Ama "Yunan" veya "Roma" Sanatı söz konusu olduğunda, "onlar" tüm "kabileleri" "tek bir isim" altında birleştirdi ! Bu sadece ikiyüzlülük...

"Kurt-Ejderhalar", 14.yy, Memluk Türkleri-Halep Kalesi/Suriye Geçidi
"Kurt-Ejderhalar", 14.yy, Memluk Türkleri-Halep Kalesi/Suriye Geçidi
"Kurt-Ejderha" Evreni temsil eder. Evreni döndürür.
"Kurt-Ejderha" Evreni temsil eder. Evreni döndürür.
Kurt-Ejderha, çini, 16-17. yüzyıl Osmanlı veya Safevi Türkleri
Kurt-Ejderha, çini, 16-17. yüzyıl Osmanlı veya Safevi Türkleri

Ben şahsen (ve bazıları) "Türk" kelimesini şu anlamda kullanmıyorum: "Türk halkları, Doğu Avrupa'nın bazı kısımlarının yanı sıra Orta, Doğu, Kuzey ve Batı Asya'da yaşayan etnik grupların bir toplamıdır. Türk dil ailesine ait dilleri konuşurlar". Bu yanlış bir tabir, özellikle de "etnik grupların toplanması" çünkü onlar ETNİK'in TÜRK'ü ve bir araya gelmiş tuhaf etnik gruplar değil.

Aramızda; "Sibirya Türk (Sibirya Türkü)", "Altay Türk (Altay Türkü)", "Kazak Türk (Kazak Türkü)" , "Özbek Türk (Özbek Türkü)", "Saka Türkleri (Saka Türkü)" vb... ve "Avar Türkçesi", "Kazak Türkçesi", "Türkmen Türkçesi" vb. gibi değil... Kabile isimleri konusunda dünyanın kafası karışıyor, "aşiret isimleri"nin "farklı etnik" olduğunu düşünüyorlar. Şöyle diyor; "Siyah Amerikalı ve Afrikalı Amerikalı" sadece basit "Afrikalı" ya da şöyle deniyor; "Amerikan İngilizcesi ve İngiltere İngilizcesi", ancak sadece "İngiliz". Bu açıklama diller için de geçerlidir: örneğin; "Kazak dili" veya "Azerbaycan dili" - Azerbaycan veya Kazak dili yoktur, "Aynı halk, aynı etnik" olan farklı adlar verilen "ahlak ayrıdır"...Bazı Aşiret adları: Akkoyunlu (Ak=Beyaz, Koyun=Koyun, Türkmen=Türküm), Karakoyunlu (Kara=Siyah, Koyun, Kara Koyunlu, Artuklu (Artuklu), Zengid, Safevi, Afşar, Selçuklu, Osmanlı, Peçenek, Kıpçak, Memluk, Avar, Hun, Hazar, Kuman, Oğuz, Türkmenler, Uygur, Göktürk, Nogai, Kazak, Kırgız, Azerice olarak da yazılmıştır. Başkurt, Kırım Tatarları, Kaşkay, Yakut (Saha-Saka), Kumuk, Karaçay, Gagauz, Tuvan, Özbek, Karay, Bulgar (köleleştirilmeden önce), Atabegler vb. ve bu kabilelerin alt grupları vardır ve bu kabilelerin aşiret veya soy adları vardır. :

Örnek: Hunlar ve Oğuzların 24 boy ve birçok alt grubu vardır, örneğin Ağaçeri Türkleri (Ağaç halkı: eski zamanlarda Agathyrsi, İskit+Hun boyları); veya Kayı gibi Oğuz boyları (Osmanlı kökenli); Kınık (Selçuklu Türklerinin geldiği yer)....ama hepsi ETNİK TÜRK'tür. Ve bu Türk Kabilelerinin çoğu Türkiye'de yaşıyor ve bu yüzden sadece "Türkler" olarak anılıyor. Hollandaca TÜRKSE VOLKEREN olarak adlandırıldılar; anlamı TÜRK HALKLARI'dır ve bu doğru ifadelerden biridir.

"İslami" de diyorlar ama din farklı milletler arasında yayılıyor. "İslam Sanatı" başlığı altında : Arap Sanatı, Fars Sanatı, Malezya Sanatı, vs... ve tabii ki Selçuklu, Memluk ve Osmanlı sanatı var, ancak bunlar bazı bilim adamları tarafından ve müze açıklamalarında İslami olarak temsil ediliyorlar. Bir şekilde Türklerin siyasi kimliğinin tespiti "İslami"dir ya da sahte etnik kimlikle yani yanlıştır... O halde sanat ve kültür "TÜRK KÜLTÜRÜ VE SANAT" olarak yazılmalı, sonra hanedanları, aşiretleri veya aşiretleri ile klan adı ama Türkçe değil. Böylece dünyanın geri kalanı bu sanat ve kültürün hangi etnik kökene ait olduğunu anlayabilir... Ve evet, Macarlar ve Türkler akrabadır. Biz Kocaman Bir Aileyiz. 🥰Saygılarımla, #Serein


* (Kazakça veya Azerice diye bir dil yoktur, Türkçe konuşurlar, bu sebeple "Azerice" yerine "Azerbaycan Türkçesi", "Kazakça" yerine de "Kazak Türkçesi" denilmelidir. Bu yanlışı maalesef bizimkiler de yapmaktadır!..)

"Kurt-Ejderha", bronz plaket, koşum takımının bir parçası.Selçuklu Türkleri, 12. yüzyıl, David Samling Müzesi
"Kurt-Ejderha", bronz plaket, koşum takımının bir parçası.Selçuklu Türkleri, 12. yüzyıl, David Samling Müzesi
"Kurt-Ejderha" Kuyruklu Pars, Selçuklu Türkleri, 12-13.yy
"Kurt-Ejderha" Kuyruklu Pars, Selçuklu Türkleri, 12-13.yy
Lamba - 13. Selçuklu Türkleri - Mevlana Müzesi
Lamba - 13. Selçuklu Türkleri - Mevlana Müzesi

Çift başlı kartal, sivri kulaklı, her iki tarafta hanedan duruşunda. Kurt-ejderha kuyruklu aslanlar. Aslanların karşısında bedenleri düğümlenmiş, başları arkaya dönük iki kurt-ejderha vardır. Ve "Davids Star", "Yahudi" kökenli değil!
MÖ 8. yüzyılda Saka (Saka-İskit)-Türkleri ve Asya Hun-Türkleri (Yahudi halkı yoktu) tarafından kullanılmıştır.
MÖ 1.yy'da bir harf veya "tamga (sembol)" olarak.

Selçuklu Hanedanı "Çift Kulaklı Kartal" Arması
Selçuklu Hanedanı "Çift Kulaklı Kartal" Arması
Türk Mitolojisinde Evreni Değiştiren Kurt-Ejder / Türk Kültürü ve Sanatı (Bölüm 1)

Bölüm 2 gelecek...

#herzibussikussi 🤍 #serein

Türk Mitolojisinde Evreni Değiştiren Kurt-Ejder / Türk Kültürü ve Sanatı (Bölüm 1)
Cevapla