O, Ölü Dillerin Efendisi! Yaşayan Efsane Veysel Donbaz Kimdir?

Selam KS ahalisi 🎈

Ön Asya ve Anadolu topraklarından asırlar boyunca birçok medeniyet gelip geçmiştir. Bunlardan, lise tarih dersinde de gördüğümüz, Sümerler, Akadlar, Hititler, Babiller ve Asurlar şüphesiz en önemlileridir. Peki, öyle bir adam düşünün ki; bu medeniyetlerin neredeyse 5 bin yıldır konuşulmayan dillerini biliyor ve binlerce kil tableti okuyabiliyor! Bu kişi Sümerolog Veysel Donbaz.

Bir Anadolu ilçesi

Denizli’nin üzüm ve pekmeziyle ünlü, Dionysos antik kentinin bulunduğu ilçesi Bekilli’de 12 Aralık 1939 yılında doğmuştur. İlk ve ortaöğrenimini tamamlamış ve 1958 yılında Ankara Üniversitesi Dil Tarih ve Coğrafya Fakültesi’nin Sümeroloji bölümünde burslu olarak okumaya başlamıştır.

Koca bölümün tek öğrencisi

1958 yılında girdiği Sümeroloji bölümüne o güne kadar 23 yıldır hiçbir öğrenci kayıt yaptırmamış ve Veysel Donbaz derslerde hocalarıyla birebir ders işleme şansı yakalamıştır. Bu dönemde Sümerce, Hititçe, Asurca ayrıca Babil ve Akad dillerini de öğrenmiştir. 1962 yılında bölümün tek öğrencisi olarak mezun olduktan sonra İstanbul Arkeoloji Müzesi’ne atanmıştır. Müze bünyesindeki Eski Şark Eserleri Müzesi Tablet Arşivi Şefliği yapmıştır. 2004 yılında da emekli olmuştur.

Ölü dillerin efendisi

5 bin yıldır hiç konuşulmayan ve sadece kil tabletlerin üzerinde olan beş dilin ( Sümerce, Akadca, Babilce, Hititçe ve Asurca) yazılı olduğu 10 bine yakın kil tableti okuyabilen, okumakla kalmayıp çoğunu tercüme eden Veysel Donbaz şu an 81 yaşındadır ve bu dillerde kil tabletler yazmaktadır.

Bir kurtarıcı

Anadolu topraklarından çeşitli yollarla yurtdışına kaçırılan binlerce kil tableti çeşitli zorluklarla yurda getirmiş ve ait oldukları yerlere, müzelere, iade etmiştir. Fakat kendisine teşekkür bile edilmemiştir.

Ressam ve karikatürist

Çok yönlü bir insan olan Veysel Donbaz aynı zamanda ressam ve karikatürist. 1971 yılında ''Arkeolojik Karikatürler'' isimli İngilizce bir kitabı bulunmakta. Kitap ve yazılarının neredeyse hepsinin yabancı dillerde olmasının sebebini; ‘’Ülkemizde maalesef kimse değer vermiyordu, yayımlayacak mecra ve takip edecek kimse yoktu.’’ şeklinde açıklıyor.

Bilime ışık olan hocamıza naçizane teşekkür ederim.