Ne zaman bir insan için "Evet, artık gerçekten tanıdım" diyebilirsin?

Bir insanı tam anlamıyla tanımak, onun en rahat olduğu anlarda veya keyfi yerindeyken ne kadar tatlı konuştuğuna bakarak olmaz. İnsanlar başkalarının yanındayken veya işine geldiğinde harika bir maske takarlar ve kendilerini hep ideal insan gibi gösterirler. Bu yüzden günlük hayattaki o tatlı sohbetler, birini gerçekten çözmek için hiç yeterli değildir. Bir insanı gerçekten tanımak istiyorsan, onun o maskeyi mecbur kalıp düşürdüğü, yani kimsenin görmediğini sandığı "arka plan" hallerine bakman gerekir.
Bir insanın ciğerini okumak istiyorsan onu üç durumda izleyeceksin: Kendi çıkarı zora girdiğinde ne yaptığına, başından aşağı stres boca edildiğinde nasıl tepki verdiğine ve eline bir güç ya da fırsat geçtiğinde neye dönüştüğüne. Bilimsel deneyler bile gösteriyor ki, insanlar "Ben çok iyiyim, şöyle merhametliyim" dese de biraz zaman baskısı veya stres yediğinde o süslü lafların çoğunu bir kenara atar. Bir adamın gerçek yüzü; kendi menfaatiyle seninki çakıştığında seni satıp satmadığında, garsona veya güçsüz birine nasıl davrandığında ve gözü döndüğünde öfkesine sahip çıkıp çıkamadığında ortaya çıkar. Yani beyin panikleyip kontrolü kaybettiğinde altından ne çıkıyorsa, o kişinin ham maddesi odur.
Üstelik bazı insanlar vardır ki çıkarları uğruna aylarca çok tatlı, çok düşünceli rolü yapabilirler. Bu yüzden birini tanıdım demek için acele etmemek, onu uzun zamana yayarak izlemek gerekir. Büyük bilimsel araştırmaların da söylediği gibi, bir insanın ne kadar güvenilir olduğunu sadece lafı değil, zamana yayılan davranışlarının tutarlılığı gösterir. Kısacası bir insan için "Tamam, ben bunu çözdüm" diyebilmen için; o adamın hem sinirden köpürdüğü anı, hem en dipte mağdur olduğu zamanı, hem de gücü tamamen eline aldığı anı görmen lazım. Eğer bu üç durumda da vicdanından, insanlığından ve çizgisinden ödün vermiyorsa, işte o zaman o insanı gerçekten tanımışsın demektir.
Ayrıca
Bir insanın farklı konumdaki kişilere tutumu, onun güce ve insana verdiği değeri en yalın haliyle gösterir. Sosyal psikolojide "güç zehirlenmesi" ve "sosyal dominantlık yönelimi" üzerine yapılan araştırmalar, bireyin kendi altındaki ve üstündeki kişilere davranış biçiminin kişiliğin en temel aynası olduğunu doğrular. Bir kişi; restoranda garsona, şirkette çalışanına, evdeki hizmetliye veya toplumda kendi statüsünün altında gördüğü herhangi birine kasıtlı zorluk çıkarıyor, onları küçümsüyor veya üzerlerinde baskı kurarak ego tatmin ediyorsa, orada ciddi bir empati yoksunluğu ve kibrin varlığı sabittir. Tam aksine, kendinden mevkice, maddiyatça ya da yetkice üstün olanların karşısında eğilip bükülen, çıkarı uğruna yağ çeken ve güç sahibinin hatalarını bile alkışlayan biri, güce tapma eğilimi gösterir. Altındakini ezen ve üstündekine yaranan bu ikiyüzlü davranış modeli, kişinin vicdan ve etik anlayışının değil, tamamen çıkar odaklı bir güç hiyerarşisinin kölesi olduğunu açıkça ortaya koyar.
Bunun yanı sıra, bir insanın kurduğu dostluk bağları ve iletişim dili, onun karakter analizinde gözden kaçırılmayacak bilimsel veriler sunar. "Aynalama" ve "sosyal bulaşma" teorileri, kişilerin zamanla en çok vakit geçirdiği insanların değer yargılarını, ahlaki standartlarını ve düşünce biçimlerini benimsediğini kanıtlar. Bir insanın arkadaş çevresine baktığında; çevresinde arkasından konuştuğu, kötülüğünü bildiği veya dedikodusunu yaptığı halde "dostum" diye yanında tuttuğu kişiler varsa, o kişinin ilişki kurma biçimi samimiyetten ziyade menfaate dayanıyor demektir. Birlikte oturup kalktıklarında ne konuştukları da son derece kritik bir göstergedir. Sohbetleri sürekli başka insanların açıkları, dedikodu, başkalarının başarısızlıklarından duyulan gizli haz veya sığ çıkar hesapları etrafında dönüyorsa, o insanın zihinsel ve ahlaki seviyesi o masada konuşulanlar kadardır. Çevresinde dürüst, omurgalı ve kaliteli insanlar barındıramayan ya da dost dediklerinin arkasından kuyu kazan birini "gerçekten iyi bir insan" olarak tanımlamak imkansızdır.

Bazıları alışveriş yaparken, çıkarların ters düştüğünde, seyahat ederken vs yazacak ama gerçekte hiç bir zaman tam taniyamazsin ama tanımaya en yaklaştığın an, sen zor durumdayken sana destek olup olmadığı, gercekten zor durumda oldugunda yanında duruyor mu, iyi günde herkes yaninda oluyor zaten, tost most bile ısmarlasan bir anda yüz kişi ile arkadaş oldum sanırsın ama herkesin kaybolması ayağını yan basmana bakar.

bence insanları tam anlamıyla tanıdım demek imkansız çünkü herkesin sakladığı bir yüzü var ama birinin zor anında nasıl davrandığını ve öfkelendiğinde ne kadar adil kalabildiğini gördüğümde artık o kişiyi çözdüğümü anlıyorum

Hic bir zaman. İnsan kendini bile tam olarak taniyamiyor ki başkasını tanışın. Ben 10 yıl önceki ben değilim mesela.

Oyle bir sey yok

valla dereyi gecinceye kadar ayiya dayi diyorlar ama

o dere

ne zaman biter kimse bilmez

Hele onun menfaatine bir dokun bak kendini nasıl da tanıtıyor 😅