Özgür irade gerçekten var mı, yoksa kararlarımız belirlenmiş mi?

Genetik mirasımız, ailemizden başlayarak mahallemiz, eğitimimiz ve hayatımıza giren insanların bize öğrettikleri; yaşattıkları deneyimler ve hatta korkularımız, aslında kararlarımızın büyük bir kısmını şekillendiriyor. Bu açıdan bakıldığında, seçimlerimizin gerçekten özgür olup olmadığı tartışmalı hale geliyor. Belki de aldığımız kararların büyük bölümü, farkında olmadığımız etkilerin sonucudur.

Psikanalizin kurucusu Freud, insan davranışlarının önemli kısmının bilinçdışı dürtüler, bastırılmış deneyimler ve geçmiş yaşantılar tarafından yönlendirildiğini savunur. Yani insan çoğu zaman neden öyle davrandığını bile tam olarak bilmez.

Öte yandan Kant, insanın aklı sayesinde kendi kararlarını verebilen özgür bir varlık olduğunu ve ahlaki sorumluluğun ancak özgür irade varsa mümkün olacağını söyler.



Peki sizce insan gerçekten özgür mü, yoksa genetik, çevre ve geçmiş deneyimlerin şekillendirdiği bir varlık mı?
Özgür irade gerçekten var mı, yoksa kararlarımız belirlenmiş mi?
Özgür irade gerçekten var mı, yoksa kararlarımız belirlenmiş mi?
Cevapla