Ruh ve akıl olgunluğuna nasıl ulaşılır?

Filozoflar olgunluğu erdemli olmakla nitelendirmişlerdir. Olgunluk, belirli deneyimler kazanmış birisinin artık herkes adına konuşabilecek kadar, her bir kişiyi anlayabilmek demektir ama bu birilerinin var olma hakkını gölgelemekten ziyade, insanlara gerçekten kendilerini görebilecekleri kadar alan tanıyabilmekle ilgili. Yönlendirme yapmaktan ziyade, yol göstermekle. Rehberlikle. Sınanmakla. Eskiden insanlar benzetmeler üzerinden zihinlerini kullanmayı öğrenmişler, hatta güneşin verdiği hissiyatın bir benzerini hafif bir sürtünmede yakalayınca daha ileri gidersek ne olur diye düşünüp, taşları ve odunları birbirine sürtünce ateş çıkarmayı başarmışlar. Ya da üfürükçülüğün anlamı çok eskiye dayanıyormuş, günümüzdeki kelimenin karşılığına tam oturmasa da insan esintiye bakıp da ona kendilerinde olduğu gibi bir özellik yükleyerek, anlamlandırmaya başlamışlar. Daha ileri tarihlerde gök gürültüsünden sakınan, yağmur dansından medet umanlar tüm bunları kendilerinden daha üstün bir amaca, inanca, tanrıya atfetmişler. Yani benzetmeler, bir şeyi kıyaslamamızı ve ölçeklendirmemizi sağlayan akılla kesiştiğinden, ruhsallığı yani soyut olanı görünür kıldırmaya, iletişimde ve bağlantıda başlatıyor. Buraya sonra tekrar değineceğim. Bir yerde, kimse kendi kötülüğünü isteyemez diye bir yazı okumuştum. Daha doğrusu insan kendi çıkarına ters düşecek hiçbir şey yapamazdı, bu kendisine zarar vermek bile olsa, özünde kendisini cezalandırma dürtüsüyle veya yaptığı eylemden zevk almakla temelleniyordu. İnsan ne yaparsa yapsın "kendisi" içindi. Bu kadar kendimizi ölçüt hâline getirebildiğimiz bir dünyada "akıl" ve "ruhsallık" gibi kavramlar da, yine doğru sandıklarımız üzerinden, ya da en dolaylı hâliyle söylemem gerekirse yanlış olduğunu değerlendirebileceğimiz bir biçimde, şekilleniyordu. Buradan şunu çıkarıyorum, kişi kendisine yanlış olma hakkı tanıdığı zaman gerçekten kendi ötesine geçebilme hakkı kazanıyor. Gerçekten kendi kötülüğünü asla isteyemeyecek olan, doğruyu bile bir şeylerin yanlışlığında arayan insan, toplumda kabul edilmek için, ölçeklendirmeyi de buna göre çekiyor. Yani birisinin iyiliğini ve kötülüğünü bizler genelde toplum üzerinden değerlendirerek yargıya vardığımızdan "başkalarının daha rahat bir yaşam sürmesi için, kendisini tehlikeye atan birisi" ile "kendisi rahat bir yaşam sürsün diye başkalarını tehlikeye atan kişi" arasındaki ayrımı, bireyin doğru olanı ne kadar inceliklerle kestirebildiği üzerinden ele alıyoruz. Bu yüzden ruhsallığın erdemle bağdaştırılmasına şaşmamak gerekiyor. Kısaca, "ben" sadece kendi çıkarımı düşünürken, bunu herkesin "ben-liğine" hitâp edebilecek kadar incelikle ayırt edici geliştirmişsem, o kadar az kötü damgası yerim çünkü en temelde, herkesin güdüsüyle bir olanı, kendim için yaparken, herkese ister istemez adıyorum. Bu sadece ahlakta değil, düşünmede de böyle. Olgunlaşmak, büyümek demektir. Büyümek, kapsayıcı olmakla ilgilidir.

Bence ruh ve akıl olgunluğu zamanla, yaşanmışlıklarla ve kendini tanımayla geliyor. Herkesin yolu farklı ama birkaç şey ortak Kendine dürüst olmak, hatalardan kaçmak yerine onlardan bir şey öğrenmek ve başkalarını yargılamadan dinleyebilmek. Ruhunu besleyecek şeyler bul mesela kitaplar, doğa, anlamlı sohbetler. Akıl olgunluğu da biraz Her şeyi bilmek değil, neyi bilmediğini fark etmek' gibi bir şey. Ego’yu biraz kenara koyunca gerçek öğrenme başlıyor zaten. Zamanla, yaşadıkça oluyor kimse sabah kalkınca olgunlaşmıyor 😅