Neden insanlar zaman zaman mutsuz olurlar ve nasıl mutluluğu bulabilirler?

İçinde bir boşluk ve mânevî ve sonsuz bir karanlık var dimi? Ne kadar eğlenerek mutlu olmaya çalışsan ve seni mutlu eden şeylerle ne kadar meşgul olursan ol.

Ne kadar ulaşınca mutlu olurum dediğin şeylere ve hayallere ulaşan da hâlâ içinde ki o boşluk ve ruhunu ezip eziyet veren ve ruhunu ağlattıran o mânevî işkenceli mutsuzluktan kaçamıyorsun.

Kezâ bütün insanlığı ve hayvanatı hatta bütün evreni bir mâtemhâne suretinde görüyorsun belki her an yas tutuyorsun.

Ve ölümden dehşetli biçimde korkuyorsun, bununla beraber rüyaların dahi karanlık ve ızdıraplı ve korkutucudur.

San ki âlemde ki bütün canlı ve cansız mevcudatı birbirine düşman gibi görüyorsun.

Ve şahitlik ettiğin her şey seni mânen ağlattırıyor.

Evet şimdi sen diyemezsin ve diyemeyeceksin ki bunların hepsi yalandır ve alakası yoktur.

Zîra her biri aynen doğrudur ve bizzat yaşanılıyor.

Bir yıl öncesine kadar ben de bunların aynını bizzat yaşadım ve kurtulmaya hiç umudum yoktu, lâkin artık o mânevî cehennemden kurtuldum ve en karanlık yer dahi bana sonsuz bir aydınlık gibi gözüküyor ve zerre miktar mutsuzluğu bana veremiyor...