Bipolar olabilir miyim, belirtileri nelerdir?

İki uçlu mizah bozukluğu ya da iki uçlu duygudurum bozukluğu olarak da adlandırılan bipolar bozukluk, kültürümüzde manik depresif hastalık olarak da bilinmektedir.

Bu hastalığa sahip insanlar kendilerini çok iyi, çok mutlu hissederken bir anda ve herhangi bir sebep olmaksızın kötü hissetmeye başlayıp içlerine kapanabilirler. Bipolar bozukluk tanısı alan kişilerin birçoğunda manik depresyonun belirtilerine uyan duygudurumlar gözlenebilir.

Kişilerin yaşam enerjilerinde, sosyal aktivitelere katılımlarında ve kişiler arası ilişkilerinde belirli bozulmalara neden olabilmektedir. Bu bozulmalar sadece belirli bir ortamda görülmez; okul, iş yeri, arkadaş ve aile ortamlarında birden çok kez bu bozulmalara rastlanılmaktadır. Bahsedilen bu bozulmaların, taşkınlık (mani dönemi) ve çökkünlük (depresif bozukluk) şeklinde ortaya çıktığı gözlenmektedir. Bu bozukluk, sürekli birbirini takip eden alevlenme ve sönme ataklarıyla devam eder. Bahsedilen bu ataklar başladığı andan itibaren birkaç hafta sürebilir ve atakların yoğunluğu kişiden kişiye göre değişebilir. Atakların olmadığı dönemlerde ise kişilerin duygu ve davranışları normal sınırlar içindedir.

Bipolar bozukluğun belirtilerini depresif dönem ve taşkınlık dönemi olarak iki hatta sıralamak mümkündür:

Depresif Dönem:

· Kişinin kendisinden kuşku duyması,
· Suçluluk duyguları içinde yaşama,
· Üzgün, karamsar ve huzursuz hissetmek,
· Bir işe dikkat etmede ve dikkati sürdürmede yaşanan güçlükler,
· Uykuya dalmakta zorluk çekmek ya da gereğinden fazla uyumak,
· Hatırlama ile ilgili yaşanan zorluklar,
· Sevilen işlere karşı yaşanan ilgi kaybı,
· Yeme davranışlarında gözlenen değişimler (kilo kaybı ya da kilo alımı),
· Değersiz hissetmek,
· Enerji yoksunluğu,
· Ölüm, intihar düşünceleri olarak görülmektedir.

Bu bölümde en az beş belirtinin yine en az iki hafta boyunca gözlenmesi gerekir. Hezeyan ve halüsinasyon gibi psikotik belirtilerin eşlik ettiği durumlar da görülebilmektedir.

Mani Dönemi:

· İştah ve uyku azlığı,
· Yapılan eylemlerde aşırılığa kaçmak. Örneğin; hızlı araba kullanmak veya yüksek miktarlarda para harcamak,
· Hızlı ve yoğun konuşma biçimleri,
· Cinsel istekte yüksek düzeyde gözlenen bir artış,
· Dikkati sürdürmede zorluk çekme ve dikkatin çok kolay bir şekilde dağılması,
· Kendini çok önemli biri olarak hissetmek ve yetenekleri konusunda gerçekçi olmayan inançlar,
· Alkol ve madde kullanımlarında yüksek düzeyde artış,
· Riskli ve zararlı davranışlar sergileme konusunda artış,
· Yüksek düzeyde enerji hissetmek,
· Kışkırtıcı ve uygun olmayan davranışlar,
· Çok mutlu ve coşkulu olmak şeklinde görülmektedir.

Bipolar tanısı için bu belirtilerin en az üçüne sahip olmak ve bir haftadan daha uzun süre deneyimlemek gerekmektedir.

Bahsedilen bu depresif dönem ve mani dönemi döngüler halinde birbirini takip etmektedir.

Sağlıcakla kalın,
Uzman Klinik Psikolog Zübeyde Ezgi HORZUM