Duyduğuna mı inanırsın, gördüğüne mi?

Gözlerimin gördüğü de elbet bir gün yanılır. Bazen duyduğun şeyler gerçekliğe uzaktır. İnsanın en güzel mahkemesi vicdanıdır. İlla her suç ya da şüphe cezalandıralacaktır diye bir şey yok. Adaletin hırkası her omuza uygun olmaz. Her omuz o yüke kaldıramaz. Ben gördüğümü, duyduğumu vicdanımın terazisinden geçirip hissiyatımla karar veririm. Sonucu ne olursa olsun "İMTİHAN"dır.

Gördüğünün yarısına duyduğunun hiçbirine inanma. Gördüklerimin tamamına inanmam da yanlış olur; çünkü bakmak ile görmek arasında o stabil çizgiyi tutturamazsam görebilme yetkinliğine erişemezsem ortada anlam bütünlüğü kalmaz. Yalan yanlış lanse edilenlerden benim doğru denklemi kurup inanmam esastır. Duyduklarım bana gelene kadar çeşitli formlara bürünmüş, variant biçimde sektelere uğramıştır. O yüzden duyduğum her ne varsa inanmak yerine kendim doğruluğunu teyit edecek şekilde araştırır, gerekli doneleri elde ederim ve duyduğumla karşılaştırır bunun neticesinde karar veririm. Kendim keşfetmeyi ve mütemadiyen argümanların didik didik edilmesiyle yapacağım tahlilleri daha yararlı bulurum. Asla birilerinin "gözü ve kulağı" olmam, bu prensibe hakim değilim. Bana nitelik katacak dinletileri can kulağıyla dinlerim ama sorgulama payı her zaman bırakırım. Kendim dahil olmadığım gözlemlere de körü körüne inanmam, mutlaka araştırma konusu haline getirir keskin derecede doğruyu bulmaya şartlanırım.

Geçerlilik payı ve olasılığına göre duyduğumada inanırım. Sorgularım soruştururum. Gördüğüme de inanır, süzgeçten geçiririm. Yani her iki şartta bazı olasılıklar olması ihtimaline karşın ( yanılma payı, yalan vs gibi olgular) inanır ve araştırdım. İnanç payı olmasa zaten işin açıkçası kimse sorgulamaz!..