İnsan Nasıl "Adaletli" Olur?

Değerli dostlar..

Bu bencemde bir "Cuma hutbesinde" aklıma takılan bir soru üzerine bulduğum "enteresan" bir çözümü paylaşıcam.

Cuma hutbesinde imam, her zaman sıklıkla okuduğumuz "Fatiha Sûresi'nin" tefsirini yaparken bir nokta dikkatimi çekti. Fatiha okurken "Allah'ım bizi doğru yola ilet!" mânâsına gelen "sırat-ı müstakim" sözü bana şu soruları sordurdu:

Doğru yol nedir?

Ben doğru yolda mıyım?

Doğru yolda olduğumu nasıl anlarım?

Doğru yolun çerçevesi neye göre belirlenir?

Evet, bu soruları kendimce cevaplamaya çalışsam da sonuçta ben "inançlı" bir insanım.

Peki ya "inanmayan" biri de doğru yolda olabilir mi? Evet, bu sorunun cevabını Risale-i Nur Külliyâtı'nın "İşârâtü'l-İ'câz" adlı eserinde buldum...

Peki "doğru yol" nedir?

Doğru yol; cesaret, namusluluk ve aklın karışımdan süzülen "adalet" ile tarif edilir.

Nasıl yani?

Sürekli bozulmaya, değişime, felaketlere maruz kalan insan bedeninde, ruhun yaşayabilmesi için "üç kuvvet" yerleştirilmiştir.

1) Faydalı şeyleri çekmek için "şehvet" duygusu..

2) Zararlı şeyleri kovmak için "öfke" duygusu..

3) Fayda ve zararı ayırabilmek için "akıl" melekesidir..

Bu duyguların dinen sınırları belirlenmişse de, yaratılış itibarıyla belirlenmediğinden, bu duyguların; ifrat (abartı), tefrit (sıfıra yakın) ve vasat (orta) mertebeleri bulunur..

1) Şehvet Duygusu

Tefrit mertebesi: İsteksizliktir ve bu hastalıktır..

Çünkü ne helâle ne harama şehveti ve iştahı yoktur!

İfrat mertebesi: Fücurdur yani aşırı isteklidir.

Zira, namus ve ırzları mahvedecek kadar gözü karadır. Sapıklar bu duygunun ürünüdür..

Vasat mertebesi: İffettir.

Yani, helâline şehveti, iştahı var, harama yoktur!

İhtar: Şehvetin yemek, içmek, uyumak gibi dallarında da bu üç mertebe bulunur.

2) Öfke Duygusu

Tefrit mertebesi: Korkaklıktır.

Korkulmayacak şeylerden dahi korkar!

İfrat mertebesi: Zâlimliktir.

Ne maddi ne manevî hiçbir şeyden korkmaz! Diktatörlük, zulüm bu mertebenin ürünüdür..

Vasat mertebesi: Cesurluktur.

Dinî ve dünyevi hakkı için canını fedâ eder, hakkı olmayan şeylere karışmaz.

3) Akıl Melekesi

Tefrit mertebesi: Ahmâklıktır.

Dünyadan ve hiçbir şeyden haberi yoktur.

İfrat mertebesi: Cerbezedir.

Doğruyu yanlış, yanlışı doğru gösterecek kadar "aldatıcı" zekâya sahiptir.

Vasat mertebesi: Hikmettir.

Doğruyu doğru bilir kullanır. Yanlışı yanlış bilir sakınır.

Ezcümle, şu 3 duygunun ifrat ve tefriti zulümdür. Vasat mertebeleri ise hak ve adalettir.

Duygularını vasat halde kullanan insan "adaletli" olur.
Doğru yol da budur..

Selam ve Duâ ile..

#Vesselam