Lider, Takipçi, Bağımsız, Başıboş... Siz hangi gruptasınız?

İnsanlar kontrol eğilimleriyle ve kimlik özellikleriyle değerlendirildiğinde 4 gruba ayrılır.

Kontrol iki şekilde oluşturulur.

1. Kontrolü ele alarak: takım kaptanı olmak.

2. Kontrolü başkasına bırakarak: işi kaptana bırakıp oyuncu olmak.

Kimlik de iki şekilde oluşturulur.

1. Kişinin kendi içinden gelen içsel süreçlerle.

2. Dıştan gelen, aitlik hissedilecek, tanınmaya dayalı süreçlerle.

İnsanlar her iki gruptan bir seçenekle kişiliklerini oluştuturlar. Böylece karşımıza aşağıdaki gruplar çıkar:

Lider: domine eden (kontrolü eline alan) ve dışsal

Takipçi: boyun eğen (kontrolü devreden) ve dışsal

Bağımsız: domine eden (kontrolü eline alan) ve içsel

Başıboş: boyun eğen (kontrolü devreden) ve içsel

Lider yapıdaki kişilerin karakter özellikleri

Bu insanlar vazife başında olmayı severler. Sorumluluklar üstlenirler. Diğer insanları yönetmekten hoşlanırlar. Yönetilmeye müsait değillerdir. Hayat amaçlarını onları takip eden insanların onayına bağlarlar. Bu yüzden diğerlerinin onlardan medet ummasını severler. Onaylanmaya büyük ihtiyaç duyarlar. Ve meşruiyetlerini bu onaya dayandırırlar.

Grupları, veya toplulukları bir arada tutmak görevini üstlendikleri gibi başarıya veya bir ideale ulaşma ve ulaştırma konusunda da gereklidirler. Kendilerini geliştirmeye önem verirler ve imaj açısından dış dünyada nasıl tanındıkları ile birlikte fiziksel görünüşlerine de dikkat ederler. İtibar onlar için birönde gelen bir ihtiyaçtır.

Liderlerin de kendi aralarında çeşitleri ve seviyeleri vardır. Kimileri örneğin sınıf veya arkadaş çevresi içinde liderlikle yetinip daha üst durumlarda bir lidere bağlanma ihtiyacı duyarken, kimileri de hem küçük çaplı hem de bir halka liderlik etmek gibi büyük çaplı konularda yeteneklidirler. Bazıları da düşük seviyelerde kendilerini göstermeyip büyük işlerde öne çıkarlar.

Takipçi yapıdaki kişilerin karakter özellikleri

Takipçiler de, liderler gibi, diğer insanların onayına ihtiyaç duyarlar. Fakat takipçiler kontrolü liderlere teslim ederek onlara bağlanır ve tanınmayı bu şekilde gerçekleştirirler. Kimliklerini bir kişiye, bir yere veya milliyet, takım, mezhep gibi bir olguya bağlarlar. Ait hissetme ihtiyaçları kuvvetli olduğu için bir lider arkasında kendilerini güvende hissederler. Takım tutma, memleketçilik, particilik bu kişilerde oldukça belirgin şekilde bulunur. Çünkü bu gruptakiler kimliklerini bu şekilde oluşturmuşlardır. Lider arkasında olmaktan memnundurlar.

Toplumun çoğunluğu ve özellikle orta sınıf kesimi bu gruba mensuptur. Trendleri takip ederler, ekonomiktirler, ana akımı oluştururlar. Düzenli dizi izleme, haber takip etme, herkesin gittiği mekanlara gitme, bilindik markalar alma, modayı takip etme özellikleri vardır.

Bağımsız yapıdaki kişilerin karakter özellikleri

Bu gruptaki insanlar kendi yargılarının insanıdır. Değer yargılarını ve kimliklerini içsel süreçler sonucu oluşturmuşlardır. Aynı zamanda yönetilmekten de hoşnut değillerdir. Hatta yönetmek - yönetilmek zinicirinin dışındadırlar. Ne yapacaklarının söylenmesinden hoşlanmazlar. Kendi yol ve yöntemleri vardır.

Toplumun genelinin kanaatinin aksine düşünür ve yaşarlar. Kendi trendlerini kendileri kurarlar. Herhangi bir şeye bağlanmak onların kimliğini yansıtmaz. Parti ve takım tutmayan, oy kullanmayan, kendi isteklerine göre yaşayan kişiler bağımsız yapıdadırlar. Değerleri soyuttur. Gruba veya topluma karışmaktansa yalnız takılmayı tercih ederler. Yerine göre yönetici konuma gelirler. Fakat bu durumlar çoğunlukla bir dava adına veya isyanvari bir başlangıçla ortaya çıkar.

Liderlerle işbirliğinde bulunabilirler. Takipçilerle anlaşamazlar. Toplum içinde asi, uyumsuz, sanatçı yapıdaki kişiler bu grupta yer alır. Kendilerini geliştirmek asıl erekleridir. Milliyet, takım, veya insani motivasyonlar gibi küçük dairelerdense insanlık, evren gibi büyük alanlarda kafa yorarlar.

Başıboş yapıdaki kişilerin karakter özellikleri

Bu insanlar kontrolden kaçındıkları gibi kimliklerini içsel devinimlerine göre inşa ederler. Liderlik rollerine kalkışmadıkları gibi tanınmak ve ait olmak ihtiyacı duymazlar. Toplumun trendlerindense kendi iç dünyalarında yaşarlar. Bağımsızlar gibi büyük idealleri veya isyankar ruhları da yoktur. Toplumda kendi çaplarında yer alır, görevlerini yerine getirirler. Takım aktivitelerinde yer almazlar ve çekinik yapıdadırlar. Öne çıkmaktan kaçınırlar. Mümkün mertebe çatışma ve anlaşmazlıklardan uzak dururlar ve söyleneni yaparlar. İç dünyalarında yaşarlar.

Somutlaştırmak gerekirse, beğendiğim bir örnek olarak, bir parti ortamını aklınıza getirin.

Liderler diğerlerini etraflarına toplayarak odak olurlar ve partinin ruhu gibi davranırlar. Anlatacakları çoktur, eğlendirir ve dikkati toplar ve dikkatleri daima üzerlerinde tutarlar.

Takipçiler genellikle liderler çevresinde veya kendi aralarında gülen, şakalaşan, eğlenen, taraf tutan kişilerdir. Çoğunluktadırlar. Sosyal çevrelerinin olmasından memnun ve neşelidirler.

Bağımsızlar diğerlerinin ne düşündüğünü önemsemeden kendi istediklerini söyleyen ve yapan kişilerdir. Herkes bir yerde toplanmışken onlar bambaşka bir uğraşta olabilirler. Veya kenarda özgüvenli bir şekilde durup ortamı ve akışı seyrederler.

Başıboşlar ise sıkılgan ve rahatsız dururlar. Kendi başlarına veya kendileri gibi olanlarla birlikte bir köşededirler. Mümkün mertebe odağa oturmamak için uzaktan takip ederler. Bir an önce bitse de gitsek havasındadırlar. Sosyal birlikteliklerdense yalnız başlarına güvenli evlerinde daha murludurlar.

Daha da anlaşılır olması amacıyla filmlerden ve kitaplardan karakterlerle örnek verelim.

"Kürk Mantolu Madonna" romanında Raif efendi Başıboşken, Maria Puder Bağımsızdır.

"Game of Thrones" dizisinde Tyrion Bağımsız, Sansa Takipçi, Samwell Başıboş, Eddard ise Liderdir.

"Suç ve Ceza" romanında Raskolnikov Bağımsız.

"Tutunamayanlar" romanında Selim Işık Bağımsız, Turgut Özben ise önce Takipçiyken sonra Bağımsız.

"Araba Sevdası" romanında Bihruz bey Takipçi.

"İnception" filminde Cobb Lider, Arthur Takipçi.

"Karayip Korsanları" filminde Jack Sparrow Bağımsız, Barbossa Lider.

"Fight Club" filminde asıl karakter başta Başıboş, sonra Bağımsız.

"Donnie Darko" filminde Donnie Bağımsız, Jim Cunningham Lider, Spor öğretmeni Takipçi, Cherita Başıboş.

Liste genişleyebilir elbette.

İşte bir Lider.

Bu gruplar kişinin mesleğiyle çok alakalı olmamakla birlikte, kabaca Meslek gruplarına ayırmak gerekirse:

Liderler: Yöneticiler, CEO'lar, Siyasetçiler, Müdürler.

Bağımsızlar: Sanatçılar, İhtilalciler, Yazarlar, Maceracılar, Bilim Adamları ve diğer meslek gruplarında bulunanları da vardır elbette.

Takipçiler: Küçük işletme sahipleri, çalışanlar, öğretmenler, memurlar, doktorlar, mühendisler.

Başıboşlar: İnsanlarla çok iç içe olmadıkları alanlar.

İnsanların çoğu kendini lider veya bağımsız gruplarına layık görse de çoğunlukla "kontrolü devreden" yapıdadırlar. Bununla birlikte insanların daha büyük bir çoğunluğu kimlik yargılarını içsel süreçler yerine dışsal faktörlere bağlarlar. Sonuç olarak toplum en çok Takipçi ve Başıboşlar'dan oluşur. Az bir yüzde Liderler içinde yer alırken en az sayıdaki grup ise Bağımsızlar grubudur.

Genellikle insanlar birden fazla gruba özgü özellikleri sergileyebilirler. Bu duruma göre de şekillenebilir. Fakat esas olarak kişilerin içlerinde yatan dinamiklere bağlı olduğu için insanlar tek bir gruba mensupturlar. Yine de zaman ve koşullara göre kişi Takipçi'den Lider'e, Başıboş'tan Bağımsız'a dönüşebilir.

Amacımız sürü bilincinden kurtulmak, kendimizi sürekli geliştirmek, ve sorumluluk almaktan kaçınmamak olmalı.