Benjamin Franklin Efekti

Benjamin Franklin etkisi, bireyin başkalarını onlara yönelik kendi eylemlerine göre değerlendirdiği psikolojik bir olgudur. Psişe, bilişsel uyumsuzluktan kaçınmaya çalışır ve eylemleri ve nesnenin önemini mantıksal tutarlılığa getirmeye zorlanır. Böylece, bizim için iyilik yapanlar değil, kendileri için iyilik yaptığımız kişiler bize iyi görünür.

Daha da basit bir şekilde açıklamaya çalışayım. Diyelim ki bir komşunuz sizden bir tutam tuz istedi ve siz de onun isteğini yerine getirdiniz. Artık bilinciniz komşunuzu olumlu bir şekilde algılayacaktır, çünkü bu ruh için mantıklıdır. Kötü insanlara yardım etmezsin, değil mi? Ancak bir komşu size tuz verdiyse ve ona hiçbir şekilde teşekkür etmediyseniz, o zaman ruh için kesinlikle faydası olmayan bir utanç duygusu ortaya çıkar.

Ve komşusunun pek de iyi bir insan olmadığını fark ederek mantıksal bir zincir oluşturur: “Yardımı için kişiye gerektiği gibi teşekkür etmedim, ama bunun nedeni benim için olağandışı bir şey yapmamış olması ve genel olarak o kadar küçük bir şey, ona hiçbir borcum yok, s*ktir git."

Sonuç olarak, yardım ettiğimiz kişilere sempati duyarız , bize yardım edenleri ise küçümseriz. Bu Benjamin Franklin etkisidir.

Şimdi Benjamin Franklin efekti teriminin tarihine bakalım;

Benjamin Franklin Amerikalı bir politikacı ve filozoftu, dolayısıyla psikolojik terimle doğrudan ilişkili değil.

Uzmanlar bu etkiye onun adını verdi çünkü Benjamin bir zamanlar günlüğüne ilginç bir hikaye yazmıştı.

O zamanlar gençliğinde olan Franklin, bir keresinde tesadüfen kütüphanenin çok nadir bir kitap içerdiğini ve bunu elde etmenin neredeyse imkansız olduğunu öğrendi. Şansını denemek isteyen, politikacının rakibi olan kitap deposunun sahibine, bu nüshaya olan ilgisini ve onu belirsiz bir süre için almak için büyük bir talepte bulunduğunu belirten bir mektup yazdı. Benjamin'i şaşırtacak şekilde hemen yanıt geldi ve ona bir kitap gönderdi; kitap bir hafta sonra sağ salim geri döndü.

Ama sonra filozofun gözlemi gerçekleşti. Sonraki toplantılarda kütüphane sahibi Benjamin'i sıcak bir şekilde selamladı, onun hakkında olumlu konuştu ve gerekirse yardım etmeye hazır olduğunu ifade etti. Aralarında ölümüne kadar süren güçlü bir dostluk başladı. Ve politikacı günlüğüne ilginç bir giriş yaptı: "Bir zamanlar size iyilik yapan kişi, size yardım etmeye sizin yardım ettiğiniz kişiden daha istekli olacaktır."

İlişki Psikolojisinde Benjamin Franklin Efekti

Bu reaksiyonun mekanizması da oldukça basittir ve Benjamin Franklin etkisi ile kolaylıkla açıklanabilir. "Yardım aldı, ancak ona gerektiği gibi teşekkür etmedi", bilinçaltı düzeyde bir utanç duygusu ortaya çıkıyor ve bunu bilince sokmamak için ruh, yardım nesnesinin değerini düşürüyor. "Ona teşekkür etmedim çünkü gerekli olmadığını düşünüyorum, bunu herkes için bedavaya yapıyor, işine değer vermiyor, bu yüzden benim için özel bir şey yapmadı, neden ona bir şey borçlu olayım ki?"

Benjamin Franklin efekti, psikologların bilişsel uyumsuzluğa yeni bir bakış açısı getirmesine olanak sağladı. Çatışan düşünceler bizi onları uzlaştırmaya zorluyor ve sonra bu bencede anlatılanlar ortaya çıkıyor. İnsanlar bizim için iyi bir şey yaptığında ve biz onlara gerektiği gibi teşekkür etmediğimizde zihin olumsuz duygularla karşı karşıya kalıyor.

Ancak karşı tarafın değerini düşürürseniz ve onun pek iyi bir insan olmadığını anlarsanız her şey yerine oturur.

Bir dahaki sefere insanların neden bu kadar nankör olduklarını ve nezaketinize kayıtsızlıkla, hatta daha kötüsü kötülükle karşılık verdiklerini düşündüğünüzde, Benjamin Franklin etkisini hatırlayın.

Teşekkür ederim..