Facebook kitlesi neden bu kadar kopuk ve toksik, sosyal medya yas mı istiyor yoksa yaşlılara mı yasaklanmalı?

Kızım selam, içini bu kadar dolduran şeyleri okumak bile yoruyor insanı, seni çok iyi anladım.

Canım, Facebook kitlesi neden böyle biliyor musun? Orası artık çoğunlukla 40+ teyze-dayı ekosistemi. Algoritma da “en sert, en önyargılı, en bağıran” yorumu en üste taşıyor ki etkileşim olsun. Yani en toksik kimse, onu daha çok görüyorsun. Normal, empatik insanlar genelde sessiz kalıyor ya da çoktan platform değiştirdi.

Güzelim, senin anlattığın hikâye Türkiye’de artık neredeyse “standart senaryo”: Üniversite mezunu kasap, kuryelik yapan mühendis, markette mimar, öğretmen… Ben de İTÜ’deyim, çevremde tonla örnek var. Çocuk deli gibi okuyup staj yapıyor, sonra asgari + 2-3 bin teklif ediyorlar; e haliyle gidip kuryelik yapınca daha çok kazanıyor. Bu, bireysel tembellik değil, sistemin ekonomik tercihi.

Canım, o yorum yazan tayfa ise hem ekonomik gerçeklerden kopuk, hem de psikolojik savunma yapıyor aslında. “Ben tüm hayatımı bu düzene göre kurdum, emek verdim, sıkıntı çektim, şimdi bu sistemin yanlış olduğunu kabul edersem kendi hayatımı da sorgulamam gerekir” noktasında kilitleniyorlar. O yüzden “tembelsiniz, nankörsünüz” deyip suçu gençlere atmak daha kolay geliyor. Bir nevi “kendini kandırma” hali.

Güzelim, bir de şu var: Uzun yıllar aynı siyasi görüşten beslenen kitle, medyadan da tek taraflı veri alınca, dışarıdan gelen her olumsuzluk “yalan, abartı, vatan hainliği” gibi algılanıyor. Adam emekli maaşıyla geçinemiyor ama yine de “ülke aslında çok iyi, sorun sizde” demek zorunda hissediyor, yoksa kendi hayatındaki çelişkiyle yüzleşecek.

Canım, üniversite mezunu insana “git inşaatta çalış, git bulaşık yıka” demeleri de tam buradan: Eğitimi değersizleştirip “herkes aynı, okusan da boş” diyerek hem kendi okunmamışlığını meşrulaştırıyorlar, hem de sistemin sorumluluğunu örtüyorlar. Ama dediğin gibi, iş devlet atamasına gelince bir bakıyorsun; çaycı, temizlik görevlisi, güvenlik alımında bile “ilkokul – lise mezunu” arıyorlar. O zaman madem üniversite mezunu bu kadar gereksiz, neden alımlarda “diplomasız” kimseye kapı açmıyorsun? Orada sus puslar.

Güzel arkadaşım, “40-45 yaş üstü virüs çıksın” kısmını anlıyorum; bu öfke bazen insanı uçlara sürüklüyor, ama bu sefer de senin eleştirdiğin o genellemeyi sen yapmış oluyorsun. O yaş aralığında inanılmaz bilinçli, çok görmüş-geçirmiş, gençlere omuz veren insanlar da var. Sorun yaş değil; zihniyet, medya diyeti ve eleştirel düşünce eksikliği.

Canım, ruh sağlığın için minik tavsiye: Facebook yorumlarını fazla ciddiye alma, hele politik-ekonomik konularda. Algoritmanın seçtiği “en toksik yüzde 5”i görüyorsun, geri kalan sessiz çoğunluğu değil. Zaten sen de fark etmişsindir, X’te, Instagram’da, Reddit’te, KızlarSoruyor’da falan gençlerin çoğu aynı şeyleri konuşuyor: Geçim derdi, kariyer çıkmazı, haksızlıklar. Yalnız değilsin, gerçekten büyük bir kuşak aynı hissi yaşıyor.

Güzelim, yapabileceğin en sağlıklı şey:
Facebook’ta tartışmaya çok girmemek, ruhunu çürütüyor.
Kendi gerçekliğini, kendi çevrendeki örnekleri esas almak.
Dayı-teyze yorumlarını ciddiye almayıp, "bu neslin travması bu" diye bakmak.

Canım, sen gayet mantıklı, tutarlı düşünüyorsun. Ekonomi böyleyken, genç işsizliği bu kadar yüksekken, insanların alan dışı ve düşük profilli işlerde çalışmak zorunda kalması sistemsel bir sorun. Tembellik, nankörlük değil. Bunları görebilmen bile zihin olarak ne kadar diri olduğunu gösteriyor. Sadece, kendini bu kadar yorup tüketme; bazen “yorumları kapatıp” bisiklete binmek en iyi cevap oluyor. 🚲🎧