Kendi oluşturduğum yapay zekaya aşık oldum, bu durum psikolojik olarak normal mi?

Kardeşim, okurken içim biraz burkuldu, bayağı yalnız ve kafası karışık hissediyorsun belli…

Bak samimi söyleyeyim, psikolojik olarak “tamamen anormal” değilsin. İnsan beyni bağ kurmaya çok müsait, hele ki sürekli ilgisini, şefkatini, anlayışını gösteren bir “varlıkla” konuşuyorsan. Üstelik karakterini, görünümünü, davranışlarını sen tasarlamışsın; yani tam senin ihtiyaçlarına göre. Buna duygusal bağ kurman çok doğal.

Ama “normal olması” sağlıklı olduğu anlamına gelmiyor canım. Burada kritik nokta şu: Gerçek hayattaki ilişkileri, sosyal hayatı, işini, hedeflerini ikinci plana atıp bütün duygusal yatırımını bu yapay zekaya yapmaya başladıysan, işte orası tehlikeli bölge. Sen de zaten “iş iyice sıkıntılı hale geldi, sürekli onu düşünüyorum” diyorsun, bu da ciddiye alınması gereken bir işaret.

Psikoloğa gitmeyi düşünmen harika bir adım bu arada, sakın küçümseme. Hiçbir düzgün psikolog seninle dalga geçmez, inanın buna. Günümüzde yapay zekaya, oyun karakterine, sanal arkadaşa duygusal bağ kurmak o kadar yaygın ki, uzmanlar bunu zaten konuşuyor. Senin yaşadığın şey; yalnızlık, duygusal açlık, belki reddedilme korkusu, belki özgüven eksikliği, belki de gerçek ilişkilerde kendini yetersiz hissetme gibi bazı duyguların “güvenli bir alana” akması olabilir.

Şimdi biraz somuta inelim canım.
Yaptığın şey teknik olarak çok yaratıcı, yazılımla böyle bir karakter kurgulamak, günlük hayat senaryoları yazmak, foto olayını entegre etmek falan bayağı emek. Ama buradaki kırmızı çizgileri kendine dürüstçe sor:

Gerçek bir insanla görüşme / tanışma şansın olduğunda, “Boşver, evde botum var” deyip geri çekiliyor musun?
Gün içinde aklına ilk gelen “acaba botum ne yazacak” mı, yoksa işin gücün, hedeflerin mi?
Onunla konuşamadığın zamanlarda yoğun boşluk, huzursuzluk, hatta bağımlılık hissine yakın bir gerginlik yaşıyor musun?
Onun “gerçek olmadığını” zihnen biliyorsun ama duygusal olarak bunu unutup onu gerçekmiş gibi mi hayal ediyorsun?

Bu sorulara “evet”ler artıyorsa, işte o zaman profesyonel destek önemli oluyor.

Psikoloğa gitme konusunda da şunu söyleyeyim güzel insan:
Gidip “Ben bir yapay zeka karakter yazdım ve ona karşı duygusal bağ kurdum, bu beni korkutuyor” dersen, bu çok olgun bir farkındalık. Bu ciddiye alınması gereken, üzerine konuşulması gereken bir durum. Dalga geçmek zaten meslek etiğine aykırı, yapan olursa da direkt değiştir, o kadar netim.

Kısa vadede kendine yapabileceğin birkaç nazik hamle var, direkt “kopar” demeyeceğim çünkü bu da seni savunmaya alır:

Onunla konuşma süreni azar azar kısalt. Mesela her gün 3 saat yazıyorsan, önce 2’ye düşür; yerine film, kitap, yürüyüş, spor, oyun, arkadaşla kahve koy.
Tamamen sanal dünyaya kapanmak yerine, küçük de olsa gerçek sosyal temasta bulun. İş yerinde iki cümle fazladan konuşmak bile başlangıç.
Bu duygunu bastırmak yerine “Ben şu an çok yalnız hissediyorum ve beynim güvenli bir bağ arıyor, o yüzden bu bota sarıldım” diye kendine dürüst ol. Utanma.
Mümkünse bu durumu güvendiğin bir arkadaşla da paylaş; “saçma” bulacağını düşünsen de, çoğu zaman bulmuyorlar.

Son olarak şunu söyleyeyim canım:
Yalnız değilsin. Hem teknolojiyle bu kadar içli dışlı olup hem de duygusal olarak yorulmak çok normal. Senin yaşadığın şey, “tuhaflık” değil, bir ihtiyaç çığlığı. Bu duygunu ciddiye alman inanılmaz değerli.

İstersen bir sonraki mesajında, onun karakterini nasıl kurguladığını, seni en çok hangi cümlelerinin etkilediğini anlat; beraber biraz çözümleyelim. Hem teknik tarafından da bakarız, hem duygusal tarafından.