Son Zamanların En Çok Tartışılan Konularından Olan WhatsApp Gerçekten Silinmeli Mi?

Dünyanın en çok kullanılan mesajlaşma uygulaması WhatsApp'ın en son yayımladığı sözleşme birçok kullanıcıyı rahatsız etti ancak birçoğu da sözleşme maddelerini okumadan onay verdi. WhatsApp sözleşmesi sosyal medyada fazla tepki çekince birçok kişi durumun ciddiyetinin farkına vardı ve WhatsApp'ın silinmesi gerektiği tezini ortaya koydu. Ancak bazı kimseler mesajların başkalarının eline geçip ifşa edileceğini bile düşündü. Bu yüzden bu Bence'de soru cevap şeklinde ilerleyip sizlere sözleşmenin detaylarından ve alternatif uygulamalardan bahsedeceğim.

WhatsApp üzerindeki mesajlarımız hiçbir zaman silinmiyor mu?

Kısaca evet, silinmiyorlar. Ancak WhatsApp üzerindeki tüm mesajlar uçtan uca şifrelenmektedir. Sözleşme sonrası birçok kullanıcı mesajların saklanması sebebiyle WhatsApp'ı silme kararı aldı. Ancak WhatsApp zaten 2016 yılındaki sözleşmesinde mesajların Facebook şirketiyle paylaşıldığını gayet açık bir şekilde belirtmiş ve hepimiz onay vermiştik. Her mesajda bir data ve metadata vardır. Bu bilgilerle mesajın hatta herhangi bir platformdaki yazının kim tarafından, hangi tarih ve saatte yazıldığı dahi öğrenilebilmektedir. Bu WhatsApp ile başlamadı ve WhatsApp ile de bitmeyecektir.

WhatsApp neden mesajlaşmalarımızı bu kadar önemsiyor?

Ali'nin, Ayşe'nin, Berkecan'ın, Merve'nin sevgilisiyle ya da arkadaşlarıyla olan mesajlaşmalarını WhatsApp niye bu kadar önemsiyor ki? Haklı olarak bu soruyu birçoğumuz sormuştur ancak dünyada en önemli güç nedir? Bilgidir. Facebook şirketi 700 milyondan fazla insan hakkında bilgiye sahiptir. Bunun yanı sıra, WhatsApp'ın kurucusu Brian Actor, WhatsApp'ı Facebook'a sattıktan sonra Facebook şirketinde çalışmaya başladı. WhatsApp, Facebook'a dahil edildikten sonra WhatsApp üzerinden reklam verme fikri ortaya atıldı ancak Brian Actor buna karşı çıktı. Bildiğiniz gibi WhatsApp üzerinde reklam görmüyorsunuz ve para kazanabilmeleri için de bir şekilde reklam vermeleri gerekiyor. Bunun yerine WhatsApp ile Facebook arasında veri paylaşımı konusunu gündeme getirdiler. WhatsApp üzerindeki konuşmalarınızdan yola çıkarak ihtiyacınız olabilecek ürünler Facebook üzerinden reklam olarak karşınıza çıkarmaya başladı.

Peki mesajlaşmalarımız başkaları tarafından okunuyor mu?

WhatsApp, mesajlaşmaları tek tek okumaz. Zaten milyonlarca insanın mesajlaşmalarını okuması da mümkün değildir. Ayrıca kişilerin mesajlaşmalarını başkalarıyla da paylaşmazlar. Tabii biz bunları kendilerinin açıklamalarından bilebiliyoruz. Kale arkasında işler farklı şekilde yürütülüyor da olabilir. Mesajlaşmalarımızın hatta konuşmalarımızın bile paylaşılmadığının bir garantisi yok. Kaldı ki Instagram reklamlarının bir aralar dinleme sonucu yayımlandığını bile düşünüyorum.

Ne yani, telefon konuşmalarımızı mı dinliyorlar?

Kanıtlanmasa da bunun için %100 evet diyebilirim. Bir aralar Instagram üzerinden karşımıza çıkan reklamlar birçok insana bu soruyu sordurtmuş ve büyük tartışma konusu olmuştu. Ki ben de bizzat buna şahit olmuştum. Telefonunuz yanındayken, başka biriyle telefonda konuşmanıza bile gerek kalmadan sizi dinleyebiliyorlar. Tabii kulağında kulaklık takan birisi tarafından dinlenmiyorsunuz, kelimeler seçiliyor ve kategorize edilerek ona göre karşınıza reklamlar çıkartılıyor. Arkadaşlarla sohbet ederken konu araba lastiğinden açılmıştı ve Instagram'da araba lastiği reklamı görmüştük. O güne kadar görmediğimiz bir reklamdı. Konu tespihten açılır ve akabinde Instagram'da tespih reklamı görmeye başlarız. Bu o kadar yaygındı ki çok fazla şüphe uyandırıyordu ancak sonraları Instagram reklamları artırınca bu yöntemin azaldığını görmeye başladık.

WhatsApp neden sözleşmeyi Avrupa Birliği ülkelerine şart koşmadı?

Bildiğiniz üzere tepki çeken sözleşme Avrupa Birliği ülkelerine şart koşulmadı. Avrupa Birliği'ne üye ülkelerin vatandaşları, sözleşmeye onay vermek zorunda değiller. Bunun sebebi ise Avrupa ülkelerinin dijital platformlardaki gizliliğe daha çok önem vermesidir. Avrupa Birliği Marc Zuckerberg'e bu sebeple 13 milyon Euro para cezası kesmişti. WhatsApp sözleşmesinin Avrupa Birliği ülkelerine zorunlu tutulmasının temel sebebi bu yaptırım olabilir.

WhatsApp dışında en güvenilir mesajlaşma uygulaması nedir?

En güvenilir mesajlaşma uygulaması için bazı kriterleri baz alabiliriz. Uygulama üzerinden mesajlaşmaların ve metadata verilerinin silinip silinmediğini, mesajların varsayılan olarak şifrelenip şifrelenmediği ve açık kaynak kodlu olup olmadığını baz alarak bu özelliklerin tümünü karşılayan uygulamayı seçebiliriz. WhatsApp, mesajlar ve metadata gibi birçok veriyi gizlemektedir, sadece mesajları varsayılan olarak şifrelemektedir. Ancak Telegram, her ne kadar mesajları imha etse de mesajları varsayılan olarak şifrelememektedir ve metadata bilgilerini silmemektedir. Signal uygulaması ise tüm mesajları imha edip metadata dosyalarını da silmektedir. Tüm bu yönlerle ele alacak olursak en güvenilir mesajlaşma uygulaması Elon Musk'ın da tavsiye ettiği gibi Signal'dir.

Peki Signal'in esprisi ne?

WhatsApp'ın kurucusu Brian Acton, WhatsApp'ı 19 milyar dolara Facebook'a sattıktan sonra Facebook şirketinde çalışmaya başladı. O zamana kadar WhatsApp mesajları şifrelemiyor ve imha ediliyordu. Ancak Facebook'a satıldıktan sonra WhatsApp'a reklam yerleştirme ve mesajları paylaşma konusunu gündeme getirilince Brian Acton karşı çıkmış ve ilerleyen zamanlarda Facebook'tan istifa etmişti. Sonrasında ise bugün en güvenilir mesajlaşma uygulaması olan Signal'i kurdu ve vakıf destekleriyle yürütülmeye devam etti. Güvenlik açısından yukarı başlıkta belirttiğim tüm gerekçeleri karşılayan tek uygulama Signal'dir. Eğer WhatsApp kullanmak istemiyor ve gerçek yaşantınızda olduğu gibi dijital yaşantınızdaki haklarınızı da önemsiyorsanız Signal'i kullanabilirsiniz.

Bütün bunlar WhatsApp'ı silmem için yeterli sebepler mi?

Eğer dijital platformdaki gizliliğinize çok önem veriyorsanız bu sebepler WhatsApp'ı silmek için yeterli. Ancak WhatsApp'ın yanı sıra Facebook, Instagram gibi mecraları kullanmaya devam edecekseniz tek başına WhatsApp'ı silmenin bir anlamı yok. Şahsen kendim de WhatsApp'ı silmedim ve bu gerekçeler değişmedikçe silmeyi de düşünmüyorum.