Tırnakta beyaz leke neden olur?

• Tırnak üzerinde beyaz lekeler, çizgilenme-lökonişi-leukonychia; tırnak plağının beyaz görünmesidir. Çoğu zaman ciddi bir durum olarak tanımlanmakta ya da halk arasında vitamin eksikliği, demir-kalsiyum eksikliği gibi bir nedene bağlanmaktadır. Ancak biz dermatologlar tarafından genellikle basit bir problem olarak tanımlanır. Aslında en sık görülen bir tırnak bulgusudur.

Doğumsal olabileceği gibi sonradan da gelişebilmektedir. Konjenital-doğuştan olan fromu çok nadirdir. Bazı sendromlar ile birlikte görülmektedir. Bart– Pumphrey sendromu ( otozomal dominat geçişli, lökonişi, kolinişya, palmoplantar keratoderma ve sensorinöral işitme kaybı) gibi.

Klinik olarak ortaya çıktıklarında şekil ve sayıları oldukça değişkendir. Ayrıca trınağın uzma sürecinde şekileri değişebilmektedir.

Lökonişinin 3 ana klinik formu tanımlanmıştır.

Gerçek lökonişi; tırnak plağı ve /veya tırnak matrixinden kaynaklı beyaz görünmesi

Lökonişi görünümü; tırnak yatağından kaynaklı beyaz görünmesi. Buna luekopathia da denilmektedir. Bu klinik görünüm onikolizise ya da tırnak altı hiperkeratozise bağlı olarak gelişebilmektedir.

Yalancı lökonişi; tırnak plağından kaynaklanmayan dışsal bir nedenle tırnak plağının en dış ya da yatak yüzüne yakın beyaz görünüm olmakta.

3 klinik form birbirine tanım olarak benzemekle birlikte ayrımının yapılması oldukça basittir. Tırnakta beyaz renklenme var; trınak üzerine hafif basınç yapıldığında beyaz renk kayboluyor ise bu "Lökonişi görünümü" klinik fromudur. Basınca rağmen beyaz renk hale görünüyor ise bu "gerçek ya da yalancı lökonişi" klinik formlarıdır. Bir diğer basit ayrım tırnağın uzama sürecinde beyaz lekenin takip edilmesidir. Tırnak uzarken beyaz görünüm tırnak ucuna ilerliyor ise bu gerçek ya da yalancı lökonişi ilerlemiyor ise lökonişi görünümüdür. Gerçek-yalancı lökonişi ayrımı ise bir dermatolog tarafından klinik ve tırnağın dermoskopik değerlendirmeleri ile kolayca yapılabilmekte.

Sağlıklı bir tırnak plağı görünür ışığı tamamen geçirir yani şefaftır. Tırnak yatağının zengin damarsal yapısından dolayı trınak plağı pembe görünür. Gerçek lökonişide tırnak plağının beyaz görünmesi görünür ışığı geri yansıtması ile ilgilidir. Bunun nedeni tırnak homejen yapısında opaklaşmaların oluşmadır. Tırnak oluşumu sırasında matrixte anormal keratinizasyon gelişir ise; tırnak plağı içerisinde düzensiz dağılımlı, büyük, nükleusları çevresinde hava vakuolleri oluşmuş onikositler ve kratinin prematürü olan keratohiyalin granülleri gelişmekte (porokratozis). Tırnağın uzama sürecinde bu porokeratozis odakları tırnak plağındaki opaklaşma alanlarını oluşturmakta. Bunlar trınak plağında noktasal, enine ya da boyuna çizgiler şeklinde ortaya çıkabilir.

Tırnak plağının dorsal yüzünde tırnağın mekank hasarısoyulması ya da yapışkan artefaktlar yine ışığın yansımasına neden olarak lökonişi görünümüne neden olabilir.