II. Abdülhamid döneminde Osmanlı ciddi toprak kaybetti mi, hangi bölgeler elden çıktı?

II. Abdülhamid döneminde Osmanlı İmparatorluğu ciddi toprak kayıpları yaşamıştır. Bu kayıpların en önemli kısmı 1877–1878 Osmanlı-Rus Savaşı sonrasında imzalanan Berlin Antlaşması ile ortaya çıkmıştır. Bu süreçte Osmanlı, özellikle Balkanlar’da büyük ölçüde hâkimiyetini kaybetmiştir.
Romanya, Sırbistan ve Karadağ bağımsızlık kazanmıştır. Bulgaristan ise özerk bir prenslik haline gelerek fiilen Osmanlı’dan kopmuştur. Bosna-Hersek’in yönetimi Avusturya-Macaristan’a bırakılmış, böylece bölge kağıt üzerinde Osmanlı toprağı görünse de fiilen elden çıkmıştır. Kuzey Afrika’da da önemli kayıplar yaşanmıştır. Tunus 1881 yılında Fransa tarafından işgal edilmiş, Mısır ise 1882’de İngiltere’nin kontrolüne girmiştir. Her ne kadar Mısır hukuken Osmanlı’ya bağlı görünse de yönetim tamamen İngilizlerin eline geçmiştir.
Doğu Anadolu ve Kafkasya’da ise Kars, Ardahan ve Batum Rusya’ya bırakılmıştır. Ayrıca Girit Adası’nda çıkan isyanlar sonucunda ada 1898’de özerklik kazanmış ve zamanla Yunanistan’a bağlanmıştır.
Genel olarak değerlendirildiğinde II. Abdülhamid döneminde Osmanlı hem Balkanlar’da hem de Kuzey Afrika’da önemli ölçüde toprak ve nüfuz kaybetmiştir. Ancak bu kayıpların büyük bölümü padişahın saltanatının ilk yıllarında gerçekleşmiş, sonraki dönemde ise daha çok mevcut toprakları korumaya yönelik bir siyaset izlenmiştir.