Dünyanın küresel su iflasına girdiği açıklandı siz ne düşünüyorsunuz?

BM raporu uyarıyor: Dünya “küresel su iflası” sürecine girdi, Türkiye'den bir il de listede
Birleşmiş Milletler’in yeni raporu, dünyada tatlı su kaynaklarının yenilenme sınırının aşıldığını ve insanlığın “küresel su iflası” olarak tanımlanan geri dönülmez bir sürece girdiğini ortaya koydu. Raporda Türkiye'de Konya Ovası'nın durumuna da dikkat çekildi.
Birleşmiş Milletler Üniversitesi Su, Çevre ve Sağlık Enstitüsü’nün (UNU-INWEH) yayımladığı “Küresel Su İflası: Hidrolojik Olanaklarımızın Ötesinde Yaşamak” başlıklı rapor, dünya genelindeki su krizinin artık geri döndürülemez bir eşiği aştığını ortaya koydu. Rapora göre insanlık, tatlı su sistemlerini yenilenme hızlarının çok ötesinde tüketerek doğal su sermayesini kalıcı biçimde tüketiyor.
Bilim insanları, yaşanan tablonun geçici bir kuraklık ya da döngüsel bir iklim olayı olmadığını; yer altı ve yüzey sularının yapısal olarak çöküşe sürüklendiği yeni bir döneme girildiğini vurguluyor. BM, bu süreci ilk kez bu kadar açık biçimde “küresel su iflası” kavramıyla tanımlıyor.

4 MİLYAR İNSAN SU KITLIĞIYLA KARŞI KARŞIYA
BM verilerine göre dünya nüfusunun yaklaşık 4 milyarı, yılın en az bir ayını şiddetli su kıtlığı içinde geçiriyor. Toplamda 6,1 milyar insan, tatlı su kaynaklarının “güvensiz” ya da “aşırı güvensiz” olduğu ülkelerde yaşıyor.

Raporda, küresel su kullanımının yaklaşık yüzde 70’inin tarımsal sulamada gerçekleştiği, bu suyun ise yüzde 40’ının kendini yenileyemeyen derin yer altı havzalarından çekildiği belirtildi. Bu hızla devam edilmesi halinde, yalnızca su güvenliğinin değil küresel gıda sistemlerinin de çökme riskiyle karşı karşıya olduğu ifade edildi.

Yer küre fiziksel olarak çöküyor

Yer altı sularının aşırı çekilmesi, yalnızca susuzluğa değil, jeolojik yıkıma da yol açıyor. BM raporu, dünya kara yüzeyinin yaklaşık yüzde 5’inde, su çekilmesine bağlı toprak çökmesi (subsidence) yaşandığını ortaya koydu.

Raporda verilen örneklere göre Mexico City yılda 21 santimetre, Cakarta ise 15 santimetre batıyor. Uzmanlar, çöken yer altı havzalarının fiziksel yapısının bozulduğunu ve bu alanların bir daha su depolama kapasitesine kavuşamayacağını vurguluyor.

KENTLER “SIFIRINCI GÜN”E YAKLAŞIYOR
Raporda büyük kentlerde “Sıfırıncı Gün (Zero Day)” olarak adlandırılan, su şebekelerinin tamamen işlevsiz hale gelme riskinin hızla arttığına dikkat çekildi. İran’ın başkenti Tahran’da yaşanan su krizi, ülke yönetiminde bazı bölgelerin tahliyesi ya da başkentin taşınması gibi olağanüstü senaryoların tartışılmasına neden oldu.

KONYA OVASI KÜRESEL RİSK LİSTESİNDE
Türkiye’ye ilişkin bölümde, Konya Ovası özel bir başlık altında ele alındı. Rapora göre bölgede yer altı su seviyesi her yıl ortalama 1–2 metre düşüyor. Bu çekilme sonucunda oluşan obruk sayısı 700’ü aşmış durumda ve bazı obruklar 30 metreye kadar derinliğe ulaşıyor.

BM, Türkiye’deki kontrolsüz sulama politikalarının, Konya Ovası’nı “hidrolojik iflasın eşiğine” sürüklediğini; mevcut tarım modelinin bu koşullarda sürdürülemez olduğunu vurguladı.

2030 ÖNGÖRÜSÜ: 700 MİLYON GÖÇMEN
BM’nin gelecek projeksiyonlarına göre 2030 yılına kadar küresel su talebi, mevcut arzın yüzde 40 üzerine çıkacak. Raporda, bu dengesizliğin sürmesi halinde 700 milyon insanın, su ve gıda kaynaklı nedenlerle göç etmek zorunda kalabileceği öngörülüyor. Bu riskin özellikle Sahra Altı Afrika, Güney Asya ve Latin Amerika’nın bazı bölgelerinde yoğunlaşacağı belirtiliyor.

Kaynak-BM raporu.