Teknolojideki dev gelişmelerin, sizce insan bilincini de geliştirdiğine inanıyor musunuz?

İnsan türü her nesilde daha gelişmiş zeka potansiyeli olan nesiller verebilecek şekilde evrimleşiyor. Fakat her bireyin bu potansiyeli doğru kullanma olanağı/fırsatı olamayabiliyor. Yani bilincimiz teknolojik atılımlar olmasa dahi gelişim gösteriyor.

Teknoloji aracılığıyla geliştirilen keşif ya da buluşların salt varlığının, sıradan insan bilinci için pek katkısı olduğunu düşünmüyorum. Kore'nin yapay güneş reaktörünü üretmesi ya da Çin'in uzay gemileri için nükleer jeneratör yapması günlük koşuşturmacanın içine hapsolmuş bir insanın bilincine etkisi ne kadar olabilir ki?

Burada bilincin gelişmesine en büyük katkıyı, "bilgiyi" yaygınlaştıran iletişim araçlarının gelişmişliği sağlayacak. İnsan edindiği bilgilerle (buna ilgisi var ve istiyorsa şayet) farklı fikirsel eşleşmeler yaratacağından zihnen gelişebilir ki bu da bilginin aktarımıyla direkt alakalı. İnsanın bilgi birikimine temas etmeyecek her türlü buluş ve keşif insan bilincinin gelişimi için pek katkı sağlamayacağını düşünüyorum. İnsan etkileşim kurdukça gelişen geliştikçe de zihinsel derinliğe ulaşan bir tür. Buna hizmet edecek gelişimler ancak bilinci geliştirebilir kanısındayım.

Teknolojideki dev gelişmelerin insan bilincini geliştirdiğini söylemek mümkün ama bu gelişim her zaman eşit, dengeli ya da olumlu yönde olmuyor. Bilgiye erişim hiç olmadığı kadar kolaylaştı; insanlar saniyeler içinde dünyanın öbür ucundaki bir olayı öğrenebiliyor, yeni kavramlarla tanışabiliyor, kendini eğitebiliyor. Bu açıdan bakıldığında, teknoloji bilinci potansiyel olarak büyütüyor. Ancak mesele sadece bilgiye ulaşmak değil, onu nasıl yorumladığın, nasıl içselleştirdiğin ve neye dönüştürdüğünle ilgili. Teknolojiyle birlikte gelen hız, dikkat dağınıklığını, yüzeyselliği ve yalnızlığı da beraberinde getirebiliyor. Sosyal medyada sürekli bir "görünme" hali varken, "olma" hali geri planda kalabiliyor. Yani teknoloji, bilinci geliştirmek için bir araç olabilir ama bu tamamen onun nasıl kullanıldığına, insanın kendiyle ve dünyayla kurduğu ilişkiye bağlı. Bilinç gelişimi hâlâ, büyük ölçüde, içsel bir çaba ve farkındalık gerektiriyor. Teknoloji bunu kolaylaştırabilir, ama yerini tutamaz.

Kendi adıma teknolojiyi genel olarak bilincimi geliştirmekten ziyade bazı rutinleri devretmek için kullanıyorum, bu da bana biraz daha tembellik hakkı veriyor. Kendini geliştirmek, araştırma yapmak, insanlar için bilgiye ulaşmak 30 sene öncesine göre elbette inanılmaz derecede kolaylaştı ve en ücra bölgede yaşayan biri de sadece internet erişimi ile bilgiye erişim sağlayabiliyor. Sonuç olarak genelleme yapmanın zor olduğunu düşünüyorum. Kişi bilgi ve bilişsel gelişim için kullanabileceği gibi başka şeyler için de teknolojik gelişmeleri kullanabilir.