Myanmar deprem hakkında ne düşünüyorsunuz İstanbul depremi yalın diyorlar?

Bu sabah izlediğim haberlere göre Myanmar ve Tayland'da 7,7 şiddetinde ve daha düşük şiddette olan deprem sonucunda vefat eden kişi sayısı 1.000 şeklinde tespit edilmişti, ABD'nin bu konuda araştırma yapan birimleri depremin bölgede yaşayan nüfus yoğunluğuna göre 10.000 bulabileceğini söylüyor. Myanmar çok yoksul, sömürülmüş, nüfusu yüksek olan büyük güçlerin arasında kalmış, yakın dönemde de askeri cuntayla yönetiliyordu. Tayland desen pirinç gibi tarımsal üretim ve turizm ile geçinen bir ülke. Aslında ikisi de ekonomik olarak en üst sırada olan ülkeler değil. İkisinde de Kişi Başına Düşen Gayrisafi Milli Hasıla 10.000 Doların altında. Buna rağmen daha bu sabahki haberlere göre 1.000 kişi vefat etmişti ve tahminlere göre bu 10.000'e çıkabilir. Türkiye ise yakın zamanda depremden en yüksek can kaybını yaşayan ülke. Türkiye'de resmi olarak 55 binin üstünde can kaybı yaşadı, mültecilerle - kayıtdışılarla birlikte belki daha yüksek can kaybı yaşadı. Birleşmiş Milletlerin tanıdığı resmi 197 veya başka sayımlara göre 205 ülke arasında son 100 yılda tsunami dışında sadece depremden en çok can kaybı veren ülke Türkiye. Filipinlerin, Tayland, Endonezya, Japonya'nın tsunamide yaşadığı can kaybını hesaba katmazsak deprem doğal afetinde de en yüksek can kaybına Türkiye sahip. 1999 yılında Türkiye ile birlikte deprem yaşayan Tayvan bu konuda önlem aldı, Japonya gibi depreme dayanımı yüksek binalar, şehirler, kentler inşaa etti ve 2023 Maraş depremiyle aynı yıl deprem yaşadı, depremde vefat eden insan sayısı ise o anda 13 idi. Ertesi günler belki artmıştır ama 1000 filan değildi. Japonya yine eskiden yaşadığı kötü olaylardan ders çıkaran ülkelerden. Türkiye ise en gelişmiş benim, en iyi ekonomi bende, her şeyi doğru yapan benim deyip en kötü deprem sonuçlarını almış ülke. 2003'den beri tek parti iktidarıyla yönetiliyor, depremde etkilenen 11 şehirde 20 yıldır yönetimde il - ilçe belediyeleri olarak yönetimde oldu. Çevre Şehircilik Bakanlığını yönetiyor. Doğal Afetlerle ilgili kurumları yönetiyor. Ama seçim öncesi TV'de reklam yayınlatıp seçim kampanyası olarak bizi seçerseniz bozuk yapılarınıza, dükkanlarınıza, evlerinize ruhsat çıkartacağız, af çıkartacağız diyor. Yani planı 3 katlı olan yapınızı 4 kat yaptınız ben af vereceğim diyor. Hasan Kaçmaz'ın oynadığı sosyal sorumluluk reklam filminden bahsediyorum. Depremde sadece eski yapılar değil yeni inşaa edilmiş saat kuleleri, heykeller, süslemeler, camii minareleri de yıkıldı. Neden? Hakkıyla inşaa edilmediği için. Tayland Bangkok'da ise çoğu yüksek katlı bina yıkılmadı, sadece sonsuzluk havuzları taştı. Bangkok da en büyük kayıp inşaa halindeki bir plaza - gökdelende oldu. Orada inşaattaki 100'e yakın işçiye ulaşılamıyor. Türkiye 1999 depreminden önlem almak için deprem vergisi çıkarttı ama hükumet Mehmet Şimşek önderliğinde deprem paralarını yol, diğer altyapı projelerinin inşaasına yatırdığını itiraf etti. Kısaca deprem konusunda en kötü notu alan yine Türkiye.

İstanbul'da özellikle gece saatlerinde deprem olursa çok can kaybı olur. En temel sebebi çoğu kişi gece evinde uykuda olduğu için. İstanbul depremi hangi zaman olursa olsun baya can kaybı olacağı bilimsel bir gerçektir.