Stratejik oylar neden veriliyor? Neden bizi temsil etmeyen partilere ''emanet oy'' verdik?

Aslında yanıt, demokratik bir ülkede yaşamadığımız için. Malum %10 gibi oldukça yüksek bir barajımız var.

Eğer ki bu baraj olmasa idi, insanlar doğrudan istedikleri partiye oy verir ve stratejik oy kaygıları olmazdı. Fakat istediğiniz partiye oy vermeniz yetmiyor hatta oy yakmak diye bir deyişimiz var. Ne demek bu oy yakmak? Mesela gidip bir vatan partisine ya da saadet partisine oy verirseniz oyunuzu yakarsınız.

2002 Genel Seçimleri’nde MHP’ye oy veren dahi oyunu yakmış kabul edildi. MHP, %9,6 ile kıl payı baraj altında kaldı ve tüm oyların da %46’sı geçersiz sayılarak meclise yalnızca AKP ve CHP girdi. Tam bir yüz karası olan bu sonuçlardan sonra bir koalisyon dahi olmadı ve AKP aldığı %34 ile iktidar oldu. %34 asla ve asla tek başına iktidar oranı olamazdı oysa ki...

Barajın en büyük etkisi bu olmuştur sanırım. 2012 seçimlerinde arkadaşlarımın sırf MHP baraj altı kalmasın diye MHP’ye oy bastıklarını hatırlıyorum.

Maalesef mevcut oy sistemimizde bu tip çakallıklar yapmak zorunda kalıyoruz. Oy verirken ne istediğiniz kadar ne istemediğini de önemli oluyor ve doğrudan değil dolaylı etkilerinizi de hesaplamak zorunda kalıyorsunuz. Örneğin ben iktidar olarak AKP’yi görmek istemiyorum ve artık bir koalisyon olması yanlısıyım. Şimdi benim bu görüşümün doğru ya da yanlış olduğunu bir kenara bırakalım. Bunun için ne yapmam gerektiğine gelelim.

CHP’ye oy atmam durumunda değişen bir durum olmayacaktır. MHP için de aynı şekilde… Fakat meydana yeni gelen ve barajın civarlarında gezinen bir XXX partisine oy atmam AKP’nin pasta payını azaltarak koalisyona imkan verebilir.

Acı ama gerçek, mevcut sistemde ben istediğim sonucu alabilmem için bu şekilde dolambaçlı hareket etmek zorunda kalıyorum. Buna STRATEJİK OY deniyor.

Bugün stratejik oy verilebilecek XXX partisi HDP’dir. SP ya da VP olsa ona basardım sorun yok. Zira istediğim sonuç koalisyondur.

%2-3 gibi bir mualifin muhtemelen HDP’ye oy vermesinin sebebi de budur. HDP’ye barajı atlatan stratejik oy verenler mi bilmiyorum. Belki sandığımız kadar etkisi yoktur ama ben olduğunu düşünüyorum ve kendi istediğimi almak için yine bunu yapmak durumunda kalıyorum.

Yani özetle;

Eğer koalisyon isteyen bir CHP’li iseniz, bir yandan HDP’nin de barajı geçmesini ummalısınız ve buna yönelik hareket etmelisiniz.

Eğer koalisyon isteyen bir MHP’li iseniz de aslında ummanız gereken bu olsa da HDP ve MHP kürt ve türk milliyetçiliklerini temsil ettiğinden bu nokta biraz patlıyor… yorumsuz diyelim.

Eğer AKP’li iseniz zaten hayat size güzel, siz doğrudan oyunuzu partinize basabilirsiniz. Hiçbir stratejik düşünceye ihtiyacınız yok.

Son derece saçma duran bu yönteme çok daha mantıklı çözüm ise barajların kaldırılması ya da %3-5 civarlarına düşürülmesidir. Yoksa stratejik oy devam edecek. Esas kızmamız gereken nokta buydu aslında.

Son olarak not: HDP’ye karşı totalde nötrüm. Kimi beyanları oldukça sinirime dokunuyor, kimi beyanlarını da severek dinliyorum. Toplumun her kesminden milletvekili çıkarması da güzel. Kısa vadede hata yapacağını sanmıyorum ama uzun vadede de pek güven veren bir parti değil. Fakat kendi istediğim durum için ya AKPlilerin MHP ya da CHPye oy vermesi ya da HDP’nin barajı geçmesi gerekiyor.

Teşekkürler.