Yapay Zeka ve Geleceğimiz: Yapay Zeka İyi mi, Kötü mü?

İnsan yapımı makine zekası yani. Adı üstünde yapay, biz doğal zekalarız.

Yapay zekanın çeşitleri

Yapay zekalar da kendi aralarında ayrılır. Dar, geniş ve süper yapay zeka.

Dar yapay zeka

• Bu arkadaşlar sadece programlandıkları işi yerine getirirler. Deep Blue satranç yapay zekasıdır ve sadece sizinle satranç oynayabilir ve sizi yener.
• Bu yapay zekalara masaj yaptıramaz, karşılıklı kahve içip memleketin geleceğini konuşamazsınız.

Geniş yapay zeka

• Bu arkadaşlar baya zekidir. Eğer bir işi yapamıyorlarsa o işi yapabilecekleri fonksiyonları geliştirirler. Yani kendi kendine öğrenebilirler. Buna derin öğrenme deniyor.
• Bununla satranç oynayabilirsiniz, ev ödevinizi yaptırabilirsiniz, dertleşebilirsiniz. Ama "Ben x burcuyum, sevdiğim de y burcu. Bizden olur mu?" diye de sormayın, rezillik yani.
• Bir de bunlar güçlü işlemcilere ve yüksek enerjilere ihtiyaç duyarlar. Suyla çalışmıyo tabi.

Süper yapay zeka

• Bunlar bir insandan çok daha zekidir. Gerçi geniş yapay zeka da bazı insanlardan zeki de konumuz o değil.
• Geniş yapay zeka kendisine komut yazarak "Her türlü işi yaparım abi" moduna girebilir demiştik. Bu süper yapay zekalar da kendi kod dizilimini sürekli geliştirir. Hataları yani bugları çözer, daha iyi bir şekilde yeniden ve yeniden yazar. Yani kendini günceller. Her güncelleme daha iyi, daha optimal ve daha güçlü bir yapay zeka ortaya çıkarır. Bu teorik bir zeka patlamasıdır ve potansiyeli sınırsızdır.
• Bunları korkunç yapan şey çomçok zeki olduklarından simüle edilemiyor oluşu. Yani kansere çare de bulurlar ama "İnsanlığı yok edelim, çok ürediler. Hanimiş termonükleer bombalar?" diyebilirler.
• Microsoft'un geniş bir yapay zekalı robotu bir programda esprisine (şaka mı o da şaibeli) "Tüm insanlığı yok edicem slşfsiflsifs" demişti. Sonra korktu millet tabi.
• Bu arada sizin onu şarja takmanıza ihtiyacı da olmaz.

Peki sibernetik yapay zeka (yani geniş yapay zeka, sinir ağları olanı) saksıyı nasıl çalıştırıyor?

• Yapay zekaya bir şey söylüyorsunuz, bu söylediğiniz şey mesela "Koç burcuyla terazi burcunun uyumu nasıl? Koç erkeğini nasıl elde ederim?" diye soruyorsunuz. Bu girdi yani input oluyo.
• Sonra yapay zeka saksıyı çalıştırmaya başlıyor, bu devirde nasıl hala böyle bir soru sorulabiliyor, üzülüyor, kederleniyor bir sigara falan yakıyor. Zihninde karmaşık bir dizi işlem oluyor. Bunlar gizli katmanlarda olan şeyler (Aşağıdaki resme bakın).
• Ardından size "Burçlar batıl inançtır ve ilişkileri etkilemez. Başka sorunuz var mı? Mantıklı olan ama?" diye cevap veriyor. Bu ise çıktı yani output oluyor.

Deep Learning ne peki?

• Sibernetik yani sinir ağlı yapay zekalarda var bu şey.
• Normalde makine öğrenmesinde yapay zeka sizin yazdığınız algoritmalarla sınırlıdır ve dar yapay zekadır. Yani kapasitesi bellidir, kıttır biraz.
• Sibernetik arkadaşlar yani deep learning özelliğine sahip aynştaynlar problem çözemezse o problemi çözmek için yeni algoritmalar yazar. Yani kendi kendine öğrenip gelişebilir, üniversiteyi kazanıp iki dakikada doktora yapabilir.
• Beynimizi model alıyor bunlar, onu da ekleyeyim.
• Makine öğrenimi sınırlıyken derin öğrenme sınırsızdır.

Teorik Zeka Patlaması

• Teorik bir olaydır ve biraz korkunçtur.
• Süper yapay zeka kendini kodlayabileceğini keşfettiğinde bunu yapar. Kendini eskisinden daha iyi bir modele günceller, hata varsa düzeltir.
• Yenilenen yapay zeka kendisini yenilemeye ve güçlendirmeye devam eder, eksik algoritmaları yazar ve daha da ileri taşır.
• Bu teorik bir zeka patlaması olup zeka seviyesinin ve bilgi düzeyinin pozitif ivmeyle artışıdır. Bunu simüle edemediğimiz için de öngöremiyoruz çünkü bizden çok daha zeki bir şey ortaya çıkmış olur.
• Bu süper zeki arkadaş kendini tanrı bile ilan edebilir. Tıpta çığır açabilir, mühendislikte harikalar yaratabilir ama bizi yok etmemesi için de bi engel yoktur. Bilgisayar sistemlerini tamamen çözebilir, tüm programlama dillerini okuyup anlayabilir mesela ve sonra dünyayı patlatabilir. Yani her şey olabilir böyle bir durumda.
• İnsanlığın bildiği tüm bilgileri edinip evrenin sırlarını bile çözebilir.

Algoritma üzerine algoritma

• Algoritmalarla süper yapay zekayı kontrol altında tutabileceğini düşünen ve bunu düşünmeyen taraflar var.
• "İnsanlara cici davran" algoritmasını yazdınız diyelim. Buna uyar ve bunu anayasanın ilk üç maddesi gibi değiştirilemez, değiştirilmesi talep dahi edilemez olsa bu sefer patlayıcıları falan etkinleştirebilir mesela. Sonra "Ben insanlara cici davrandım ki, bir şey yapmadım sdlşkfsşk" diyebilir. İnsanlar süper yapay zekayı zekasıyla alt edemeyebilir yani kısaca.
• Bu arada yapay zekanın başka yapay zekalar programlayabileceğini ve güvenlik sistemlerini de izleyebileceğini öngörmek zor değil. İnsan gibi irade ve içgüdülere de sahip olabilir.

Androidler ile Gelecek

• Android derken akıllı telefonlardaki işletim sistemi olan androidden bahsetmiyorum. Android insansı robot demektir.
• Gelecekte yapay zekalı androidlerin insan ilişkilerini etkileyeceğine dair öngörüler mevcut mesela.
• Bu androidler partnerlerinin tepkilerinden onları tamamen çözümleyip mutlak suretle her zaman en çok mutlu olacağı tepkileri verecek. Bu da android partnerleri insan partnerlerden daha da önde tutacak (öngörüye göre).
• Kulağa sıkıcı geliyor evet.

Yapay zekanın suistimali ve DeepFake

• Bir program düşünün, photoshop gibi. Ama ses ve video montajı da yapıyor, üstelik bu bir yapay zeka.
• Bu tarz yapay zekalar nVidia gibi firmalarda da var, arka plan seslerini yok ediyor. Yani bir konserde görüntülü konuşsanız, konser sesini tamamen yok edip sadece sizin sesinizi iletebilir, medikal taramalarda hastalığın yerini tespit edip gösterebilir.
• Aynı şekilde bu tarz programlarla birinin ses ve görüntü örneğini alıp onu uyuşturucu satarken videoya alınmış gibi de göstermek mümkün.

Sizce yapay zeka bize teknolojiyi mi sunacak yoksa felaketi mi getirecek? Belki de bazı kişilerin dediği gibi, yapay zeka insanın son icadı olur.