İnsan kendiyle nasıl barışabilir ?

Merhabalar,

İnsanın sosyal bir varlık olduğu su götürmez bir gerçektir. Diğerleri tarafından sevilmeye, beğenilmeye, onaylanmaya, değer görmeye ihtiyaç duyarız. Ama bunun yanında çoğumuz sıkça en önemli detayı atlayabiliyoruz; kendimizle arkadaş olmayı, sevemeye kendimizden başlamayı, öncelikle kendimize değer vermeyi…

Kendimize karşı acımasız olmayı çok iyi başarıyoruz ama konu kendimize şefkat göstermeye, hatalarımıza ve kusurlarımıza rağmen kendimizi sevmeye geldiğinde çoğunlukla eksik kalıyoruz. Günlük hayatımızın içinde kayboldukça, kusursuzlaşmaya çalıştıkça kendi yarattığımız bir girdabın içinde kaybolup gidebiliyoruz.

İnsanın Kendisiyle Barışması

İnsanın kendisiyle barışması demek; yalnızlığına tahammül edebilmesi, kendisiyle vakit geçirebilmesi, kusurlarını kabul edip kendisini olduğu gibi kabul etmesi, her şeye rağmen kendisiyle uyum içinde yaşayabilmesi demektir.

Kendisiyle barışamayan insan; yaşamının büyük bir kısmını başarısızlıklarına odaklanarak, olumsuz duygu ve düşüncelerine ağırlık vererek, insanların kendisine karşı davranışlarında olumsuz duygu ve düşünceler arayarak geçirebilmektedir. Oysa hayatta hepimizin başarıları ve başarısızlıkları, olumlu ve olumsuz duyguları, yeterli olduğu ve yetersiz olduğu durumlar; kendimizle savaştığımız anlar vardır. Dikkatimizi hangi tarafa verdiğimiz kendimize olan yaklaşımımızı etkileyen en önemli unsurdur.

İnsanın kendisiyle barışabilmesi öz şefkat kavramıyla açıklanmaktadır ancak öncelikle şefkat kavramından bahsetmek daha doğru olacaktır.

Şefkat Nedir?

Öz şefkatten önce “şefkat” kavramına değinelim. Şefkat; çevremizdeki insanların olumlu ve olumsuz yaşantılarına empatik bir şekilde yaklaşabilme, hata ve kusurlarına karşı anlayışla yaklaşabilme; yaşadıkları acıların, yaptıkları hataların ve var olan kusurlarının herkesin yaşayabileceği bir durum olarak değerlendirebilme durumudur. Bununla birlikte çevremizdeki insanların olumsuz deneyimlerini ve kusurlarını yatıştırma isteği, onların acılarını hafifletmek için gösterilen her türlü çaba da şefkat duygusunun içinde barınmaktadır.

Öz Şefkat Nedir?

Öz Şefkat ise yukarıdaki başlıkta bahsettiğim şefkat ile ilgili her tutumu insanın kendine göstermesi durumudur.

Öz şefkatin ilk adımlarından biri; kişinin kendisini sürekli olumsuz bir şekilde değerlendirme alışkanlığını bırakmasıyla başlar. En yakın arkadaşlarımızın hatalarına, kusurlarına ve acılarına gösterdiğimiz şefkatli tutumu kendimize de gösterebilmemizdir aslında.

Birçoğumuz yaşadığımız olumsuz deneyimleri sadece bizim başımıza gelen bir durummuş gibi değerlendirmeye meyilli olmaktayız. Olaya abartılı tepkiler verdiğimiz hissine kapılarak kendimizi yargılamaya başlarız. Kısacası bu tür durumlarda olayları değerlendirme şeklimiz oldukça belirleyicidir. Hiç kimsenin mükemmel olmadığını, herkesin hatalar yapabileceğini unuturuz. Yaşadığımız olayların yalnızca bizim başımıza gelmediğini, herkesin yaşayabileceği nitelikte olaylar olduğunu kavrayabilmek, her insanın hata yaparak öğrendiğini hatırlayabilmek öz şefkat açısından oldukça kıymetlidir.

Farkındalık, öz şefkat kavramının olmazsa olmaz bileşenlerinden biridir. Farkında olmadığımız hiçbir duyguya, düşünceye, davranışa, olaya temas edebilmemiz mümkün değildir. Olumsuz duyguları bastırıp görmezden gelmek kısa vadede sıkıntılarımızı azaltabilmekle birlikte uzun vadede bizlere zarar vererek işlevselliğimizi bozabilmektedir. İşlevselliğimizin bozulması durumu ise depresyon, anksiyete, somatizasyon gibi psikolojik sorunların ortaya çıkmasına zemin hazırlayabilmektedir.

Aslında işin temel problemi; başkalarına sınırsız ve cömertçe sunabildiğimiz şefkati kendimize göstermeyi ihmal etmemizdir. Kendimizi yargılamak konusunda oldukça iyi iş çıkarırken, anlayış göstermekte oldukça zorlanmamız ve bu alışkanlığı kazanamamış olmamız bizleri sıkıntıya sokmaktadır.

Bu durumun üstesinden gelmekte zorlanıyorsanız ve işlevselliğinizi olumsuz etkilediğini düşünüyorsanız mutlaka bir uzman yardımı almanızı öneririm.

Sağlıcakla kalın,
Psikolog Sümeyye Sağlam