Hakaret suçu işlemek devlet memuru olmaya engel mi?

Selam,

Devlet memuru (DM) olma, devlet memurunun hak ve yükümlülükleri, devlet memuruna uygulanacak cezalar, devlet memurluğunda çıkarılma ve benzeri devlet memurluğuna ilişkin tüm iş ve işlemler 1965 tarihli 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda (DMK) düzenlenmiştir.
Sorunuzun cevabı için DMK'nın "BÖLÜM : 2" de düzenlenen DM olabilmenin şartlarının düzenlendiği 48. maddesine bakmak gerekir. Bu maddede "Devlet memurluğuna alınacaklarda aşağıdaki genel ve özel şartlar aranır." denilerek Genel ve Özel şartlar sayılmıştır.

Maddenin sorunuzla ilgili olan kısmı 48/5 maddesidir. Maddede "5. (Değişik: 23/1/2008 - 5728/317 md.) Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, (…)(1) zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak." devlet memurluğuna engel sayılmıştır.

Hakaret suçu; Türk Ceza Kanunu'nun "SEKİZİNCİ BÖLÜM'ünde "Şerefe Karşı Suçlar
Hakaret" başlığı altında 125. maddede düzenlenmiştir. Buna göre "(1) Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden (...) (1) veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır. Mağdurun gıyabında hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi gerekir.

(2) Fiilin, mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi halinde, yukarıdaki fıkrada belirtilen cezaya hükmolunur." Siz bir yoruma cevabınızda " "sosyal medyadan hakaret" ettiğinizi ifade ettiğinize göre, suç sabit görülürse, madde 125/2 gereği "üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile" ile cezalandırılacaksınız.
Ancak, hakaret suçu şikayete bağlı bir suç olduğundan ve üst sınırı iki yılı aşmadığından "uzlaşma "kapsamında kalmaktadır.

Savcı, şikayeti değerlendirip delilleri topladıktan sonra, hakarette dava açmadan önde "uzlaşmaya" başvurmak zorundadır. Sizi bu aşamada "uzlaşmacı" olduğunu ifade ede biri (Avukat , devlet memuru vs) arayacak konuyu anlatıp uzlaşmam isteyip istemediğinizi soracak, tabi karşı tarafa da soracak. Siz uzlaşmak istediğinizi ifade edin. Uzlaşırsanız zaten dava açılmayacak. Uzlaşma olmazsa da "uzlaşmayan taraf" karşı taraf olduğu için yargılama sonunda sırasına suçunuz sabit görülse bile, -başka sabıkanız yok ise- iyi halden para cezasına ve giderek erteleme yoluna gidilebilecektir. Yaşanacak bu süreç sonunda süreç nasıl biterse bitsin devlet memuru olmanıza bu olay nedeniyle bir engel yok, diye düşünüyorum.

Kolay gelsin.

Merhaba,

Sorunuza cevap verebilmek adına öncelikle işlediğinizi söylediğiniz hakaret suçunun temel şeklinin cezasına, sonra sırası ile söz konusu mesleklere genel kabul şartlarına ve son olarak da güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması konularına mümkün olduğunca özet bir şekilde göz atalım.

Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır. (TCK125/1 1. cümle)

İkinci olarak ise hakim savcı ve avukat olmak için sabıka kaydı anlamında aranan özelliklere bakalım.

2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanununun 8. maddesine göre hakim ve savcı olabilmek için "Taksirli suçlar hariç olmak üzere, üç aydan fazla hapis veya affa uğramış olsa bile Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlarla zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyet kırıcı bir suçtan veya kaçakçılık, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma suçlarından dolayı hükümlü bulunmamak veya bu suçlardan veya taksirli suçlar hariç olmak üzere üç aydan fazla hürriyeti bağlayıcı cezayı gerektiren bir fiilden dolayı soruşturma veya kovuşturma altında olmamak" gerekmektedir.

Yine Avukatlık kanununun 5. maddesinde avukatlık mesleğine kabule engel suçlar ve durumlar düzenlenmiştir. Buna göre , "Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde
belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı iki yıldan fazla süreyle hapis cezasına ya da Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmak" (Avukatlık K. 5/1-a) avukatlık mesleğine kabule engel olarak düzenlenmiştir. Yine aynı maddenin 2. fıkrasına göre bu bentte tahdidi olarak sayılan yüz kızartıcı suçları işleyenlerin cezaları ertelenmiş, paraya çevrilmiş veya affa uğramış olsa da avukatlığa kabul edilmezler. Kamu kurumunda avukatlık yapmak için ise ayrıca DMK 48. maddeye göre yukarıda yazılı madde aynı kalmak kaydıyla bir yıldan fazla ceza almamak koşulu aranmaktadır.

Bu bilgileri zikrettikten sonra hakaret suçuna tekrar dönecek olursak. Hakaret suçunun alt sınırının 3 ay olduğunu ve TCK 62. maddesinde düzenlenen takdiri indirimin de uygulanma ihtimalinde cezanın 3 ayın da altında kalacağı kuvvetle muhtemeldir.

Kaldı ki, şikayetten vazgeçme ya da uzlaşmanın karşı tarafın kabul etmemesi nedeni ile gerçekleşmemesi durumunda, suçun sübutu ve cezalandırılmanız yoluna gidilse dahi, sabıkasız oluşunuz, geçmişiniz ve sosyal ilişkileriniz, verilecek cezanın geleceğiniz üzerindeki etkileri ve bir daha suç işlemeyeceğinize dair mahkemede kanaat hasıl olması, sadece TCK 62. maddede yazılı olan takdiri indirim nedeni olarak kabul edilmeyip, aynı zamanda CMK 231. maddede düzenlenen hükmün açıklanmasının geriye bırakılması kararı verilmesinde de etkili olacaktır.
Hakaret suçunda katılan tarafın doğrudan maddi bir zararı söz konusu olmamakla, ve cezanın üst sınırı 2 yıl olmakla, uzlaşma gerçekleşmemiş olsa dahi, hakkınızda HAGB kararı verilmesi mümkündür. HAGB kararı kişinin hukuki statüsünde bir değişikliğe sebep olmayan ve sabıka kaydına da işlenmeyen bir karar olup, devlet memurluğuna, ve avukatlığa engel teşkil etmeyecektir.

Ancak, 2802 sayılı yasanın EK 1. maddesinde; “Hâkim ve savcı adaylığına atanacaklar ile hâkimlik ve savcılık mesleğine kabul edilecekler ve hâkim ve savcı sınıfı
dışında kalan adlî ve idarî yargıda çalıştırılacak tüm personel hakkında Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanununa göre güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılır.” denmektedir.

Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanununun 4/1-ç maddesine göre arşiv araştırmasında "Kişi hakkında kesinleşmiş mahkeme kararları ve 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 171 inci maddesinin beşinci ve 231 inci maddesinin on üçüncü fıkraları kapsamında alınan kararlar ile kişi hakkında devam eden veya sonuçlanmış olan soruşturma ya da kovuşturmalar kapsamındaki olguların," araştırılması düzenlenmiş olmakla, özellikle hakimlik mesleği açısından CMK 231. maddeye göre verilen HAGB kararı da dahil olmak üzere, erteleme ve diğer seçenek yaptırımlarla dahi sonuçlansa bu araştırma kapsamında değerlendirmeye neden olabilecektir.

Bu anlamda, uzlaşmaya tabi olan bir suçta mümkünse uzlaşmak sureti ile dosyayı kapatmak en garanti yol olarak görünüyor.