Eğitimde Birlik: Tevhid-i Tedrisat Kanunu

Nedir Tevhid-i Tedrisat Kanunu?

Tevhid-i Tedrisat Kanunu ''Öğretim Birliği Kanunu''dur. Kanun 3 Mart 1924 tarihinde kabul edilmiş ve tüm okullar Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlanmıştır.

Tevhid-i Tedrisat Kanunundan önce nasıl bir eğitim sistemi vardı?

Ülkedeki okulları 3 grupta toplamak mümkündü. Medreseler ve mahalle mektepleri, modern okullar ve azınlık okulları. Medreseler Osmanlı'nın ilk yıllarında hatta uzun yıllar iyi bir eğitim vermiş, önemli kişiler yetiştirmişti. Daha sonra ise çağa ayak uyduramamış, pozitif bilimlerden uzaklaşmıştı. Bu durum medreselerin eğitim kalitesini zayıflatmıştı.

Modern ve batılı tarzda açılan okullar: rüştiyeler, idadiler, sultaniler, Darülfünun. Bu okullar modern ve batılı tarzda eğitimler vermeyi amaçlayan okullardı. Medrese ve modern okulların aynı anda eğitim faaliyetini sürdürmeleri medreseli-mektepli çatışmasını ortaya çıkarmıştı.

3.grup ise azınlık ve yabancı okullar. Bu okulların çoğu misyonerlik faaliyetleri yapmakta, Hristiyanlık bilincine göre öğrenci yetiştirmekteydi. Bu okullardan mezun olan bazı kişilerin işgal yıllarında mandacılığı savundukları da bilinmektedir.

Kanunun kabulü

Eğitimde bu ikilikleri ortadan kaldırmak için Cumhuriyetin ilanından sonra 1924 yılında kanun kabul edildi. Kanun şu sözlerle açıklanmıştır:

Bir millet bireyleri ancak bir eğitim görebilir. İki türlü eğitim bir ülkede iki türlü insan yetiştirir. Bu ise, duygu ve düşünce birliği ile dayanışma amaçlarını tamamen yok eder.

Kanun doğrultusunda aşağıdaki uygulamalar yapılmıştır:

Medreseler kapatıldı

Din dersleri kaldırıldı

Türkiye'de sadece Müslüman vatandaşların olmadığı, Müslüman olmayan Türk vatandaşlarının da dinsel gereksinmeleri ve vicdan özgürlüğü olduğu düşünülerek ilkokul programından din dersleri çıkarılmıştır. Böylece dini ayrışmalara sebep olacak şeyler önlenmiş oldu.

Başlangıçta din dersleri seçmeli hale getirilmiştir. Daha sonra bazı okullarda kaldırılmıştır. 1939 yılında ise tüm okullarda müfredattan çıkarılmıştır.

Din eğitimi almak ve bu alanda ilerlemek isteyenler ise İmam Hatip Okulları, İlahiyat Fakülteleri, İslam Tetkikleri Enstitüsü gibi okullarda eğitimlerini görmüşlerdir.

İlahiyat Fakültesi ve İmam Hatip okulları kuruldu

İmam ve hatip yetiştirmek amacıyla 1924 yılında 29 tane imam hatip okulu kuruldu. Bu okullar fazla ilgi görmedi ve öğrenci sayıları azdı. Bu yüzden 1931 yılında kapatılmak zorunda kalındı.

Din eğitiminin lisans eğitimi statüsünde verilmesi için 1924 yılında İstanbul'da İlahiyat Fakültesi kuruldu. Bu okul başlarda ilgi gördü ve başarılı din adamları yetiştirdi. 1934 yılında ise sadece 20 öğrenci okula kayıt olmuştu. Bu nedenle fakülte kapatılarak İslam Tetkikleri Enstitüsü adında başka bir okul kuruldu.

Azınlık okulları Milli Eğitim Bakanlığına bağlandı

Bu okulların çoğu kapatılmıştı. Kalanlar ise Milli Eğitim Bakanlığına bağlandı. Misyonerlik faaliyetleri yasaklandı, kitaplardan aziz fotoğrafları çıkarıldı ve okullardaki haç işaretlerinin indirilmesi istendi.

Bu okullarda yapılan Hristiyanlık propagandası yasaklandı. Derslerin Türkçe olması zorunluluğu getirildi.

Askeri okullar Milli Savunma Bakanlığına bağlandı

Bu kanun sayesinde çağdaş, laik ve milli eğitim sistemine geçilmiştir.

Bencemi Atatürk'ün bir sözüyle bitirmek istiyorum:

Okul genç beyinlere; insanlığa hürmeti, millet ve memleket sevgisini, şerefi, bağımsızlığı öğretir. Bağımsızlık tehlikeye düştüğü zaman onu kurtarmak için takip edilecek en uygun, en güvenli yolu öğretir. Memleket ve milleti kurtarmaya çalışanların aynı zamanda mesleklerinde birer namuslu uzman ve birer bilgin olmaları lazımdır. Bunu sağlayan okuldur.

Kanun metni: https://mevzuat.meb.gov.tr/html/110.html

Okuduğunuz için teşekkür ederim. :)