İş Bölümü Açısından Şirinler Köyü İncelemesi

Bir önceki Bence'mizde, Şirinler köyü için derin bir bakış atmış; Şirinlerin başından geçen bazı olaylar üzerinden köyün işleyişini incelemiştik. Bu Bence'mizde, iş bölümü ve Şirinlerin görevleri açısından köyü inceleyecek; köyde bulunan ve görevi açısından hayati önem taşıyan bazı Şirinler üzerinden çeşitli örnekler verecek ve köyün yaşam öyküsüne göz atacağız. Bu ön bilgiyi verdikten sonra izninizle lafı daha fazla şirinlemeden konumuza girelim.

Şirinler Köyünde Üretim ve Toplayıcılık

İnsanların dünyasında olduğu gibi Şirinlerinkinde de ekonomi geniş bir öneme sahiptir. En basit şekilde anlatmak gerekirse Şirin köyü ekonomisi, paranın ve değerli taşların kullanılıyor olmamasıyla doğrudan doğruya besin maddelerinin teminine ve büyü için kullanılacak olan çeşitli ihtiyaç malzemelerinin toplanmasına ya da yetiştirilmesine dayalıdır. Diğer alanlarda olduğu gibi burada da iş planı, köyün yöneticisi olan Şirin Baba tarafından hazırlanır. Şirin Baba, özellikle de büyü malzemeleri için ihtiyaç duyulan çeşitli bitkisel ve kimyasal ürünleri ya kendisi gidip bulur ya da bu iş için görevlendirdiği çeşitli Şirinlere bunu yaptırır. Bazı kritik malzemelerde ise diğer Şirinlerin hata yapma olasılığını göz önüne alarak bu iş için yalnızca kendisine güvenir.

Büyü malzemelerinin haricinde klasik bir geçimlik ekonomi söz konusudur. Şirinler, genel olarak bitkisel malzemeleri tükettikleri için tarımın çok büyük bir önemi vardır köy yaşamında. İşte bu önem, bizi köyün en çalışkan ve yetenekli Şirinlerinden birisi olan Çiftçi Şirin ile tanıştırıyor.

Sabah en erken kalkan Şirin odur ve hiç bıkmadan, usanmadan tarlasının yolunu tutmaktadır. Çiftçi Şirin, Şirinler köyünün ihtiyacı olan pek çok gıdayı ürettiğinden yeri doldurulamaz bir durumdadır. Karpuz, mısır ve çilek başta olmak üzere pek çok gıdanın üretim yeri tarlalardır. Bazı gıdalara ise üretim yoluyla değil toplayıcılıkla ulaşılır. Yer mantarı, yaban mersini, sarsaparilla gibi gıda maddeleri için Şirinler bir araya gelir ve bunları el arabalarına yüklerler. Özellikle de Şirin çileği ve sarsaparilla en önemli besin kaynaklarıdır. Şirin çilekleri kullanılarak sık sık pasta yapıldığı görülmüştür. Bu çilekler, Şirinler köyünün ambarında depolanmakta ve Şirin Baba'nın gözetimi altında tutulmaktadır.

Şirin çileklerinin aslında ilginç bir hikayesi vardır. Şirin çilekleri, normal şartlarda Şirinler köyünde bulunan bir yiyecek değildi. Şirin çileklerinden önce ahududu kullanılmaktaydı fakat bu çilekler köye geldikten sonra vazgeçilmez oldu. Bunu bilen Gargamel, günün birinde Şirinleri yok etmek için onların besin maddelerine saldırmaya karar verdi ve Şirin çileklerini yok etti. Bunun üzerine birkaç Şirin, bu çileklerin asıl vatanı olan yere yani Şirin çileği bölgesine gitmeye karar verdi. Bu yere gidiş öyle kolay bir iş değildi zira denizaşırı bir memleketti gidecekleri yer. Ayrıca Deniz Cadısı tarafından korunmaktaydı ve korsan gemileri de sık sık bu istikamette yol kesmekteydi.

Şirinler, bu yolculukta imal ettikleri küçük bir gemiyi kullanarak denizleri ve hatta okyanusları aşacaklardı fakat Şirin köyündeki hesap çarşıya şirinlemedi ve peşlerine takılan Gargamel'in ve çıkan fırtınanın sebep olmasıyla zor duruma düştüler. Bulabildikleri bir kara parçasına aceleyle çıktılar ve kendilerini kurtardılar. Bu sırada Şirinlerden bazıları, bu kara parçasından bir hatıra olarak bazı tohumları aldı. Günün sonunda Gargamel'i atlattılar ve korsanların da elinden kurtularak köye geri döndüler. Sonunda yeniden çileklere kavuşulmuş oldu.

Yine bunların haricinde çeşitli kimyasal maddelerin toplanması ise Madenci Şirin'in görevidir. Bir önceki Bence'mizde değindiğimiz bu Şirin, özellikle de ilaç ve büyü malzemeleri için gerekli olabilecek çeşitli elementleri yerin altına inerek almaktadır.

Şirinler Köyünde Yönetim

Aynı insan topluluklarında olduğu gibi Şirinlerde de bir yönetici takım vardır. Şirin Baba, herkesçe bilinmektedir ki köyün lideridir ve beynidir. İlmi yetenek ve toparlayıcılık açısından köyün vazgeçilmezi olan Şirin Baba, diğer Şirinler üzerinde hemen hemen tartışılmaz bir otoriteye sahiptir. Şirinler köyünde öyle iktidar mücadelesi yoktur fakat Şirin Baba tek yönetici değildir. Şirin Baba'nın yardımcısı sıfatıyla ve onun laboratuvar asistanı olarak bulunan Gözlüklü Şirin, Şirinler köyünün rütbe olarak ikinci sırasındadır.

Zeki, akıllı veya dahi olarak da bilinen bu Şirin, henüz bir otoriteye sahip olmasa ve sözlerini dinletemese bile zamanının gelmesini sabırla beklemektedir. Şirin Baba köyden her ayrıldığında yönetimi onun yerine devralan ve diğer Şirinlere emirler yağdıran bu Şirin, her zaman köyden fırlatılmaktadır. Gözlüklü Şirin'in asıl yeteneği, henüz ortaya çıkaramasa bile büyücülüktür. Toplu yapılan bazı işler haricinde Gözlüklü Şirin'in devamlı çalıştığı bir işi yoktur. Sık sık diğer Şirinlerin işlerine karıştığı için tepki toplamaktadır ve çoğu kez de alay konusu olmaktadır. Kitaplarla arası ise resimde görüldüğü gibi epeyce iyi olan bu Şirin, yazdığı kitapları diğer Şirinlere okutma konusunda hiç başarılı değildir. Hiçbir Şirin, Gözlüklü Şirin'in kitaplarına ilgi duymamaktadır.

Şirinler Köyünde Bilim ve Teknik

Şirinler köyü, işleyiş açısından öyle karmaşık bir düzene sahip değildir. Adından da anlaşılacağı üzere bir köy yaşantısıyla sürüp gitmektedir fakat bazı zorlu koşullarda Şirinlerin birisi, diğerlerinin hayatını kurtarmak veya kolaylaştırmak için epeyce becerikli işler yapmaktadır. İşte bu Şirin, Usta Şirin olarak da bilinen ve köyün mucidi olan Şirin'dir.

Köyün bilim ve teknik alanında tartışılmasız en yetenekli kişisidir. İcatlarıyla Şirinler köyünün işleyişine büyük bir katkısı mevcuttur. Hemen her bölümde ön planda olan bu Şirin, kritik anlarda Şirin Baba'nın güvendiği Şirinlerin başlarında gelir. Köyde kullanılan bütün mekanik eşyalar onun elinden geçmektedir. Pek çoğunun da mucidi odur. Bazı durumlarda öylesine büyük buluşları olmaktadır ki Şirin Baba'yı bile epeyce şaşırtmaktadır. Usta Şirin'in Hava Şirinleme Makinesi adı verilen icadı da tam bu tanıma karşılık gelmektedir. Bu icadın da elbette bir hikayesi mevcuttur. Şirinler; yapacakları pikniğin ve piknikte yiyecekleri yemeklerin, oynayacakları oyunların hayaliyle piknik gününü beklemektedirler. Bunun için de güneşli bir havaya ihtiyaç duyulmaktadır. Şirin Baba'nın verdiği, bir sonraki günün piknik günü olacağı müjdesiyle tüm Şirinler yarını beklemektedir ama ne yazık ki sabah uyandıklarında gördükleri şeyden dolayı hayal kırıklığına uğrar çünkü hava kapalıdır ve epeyce yağmur da yağmıştır.

Şirinlerin bu duruma üzüldüğünü göre Usta Şirin, havayı düzenleme adına bir makine yapmaya karar verir. Böylece Şirinler artık havayı kontrol edecektir. Bu işlemin sonucunda ortaya büyük bir icat çıkar: Hava Şirinleme Makinesi!

Bir kol yardımıyla ve saat düzeneğiyle çalışan bu makinede, kolun çevrilmesiyle ibre dönmekte ve havanın durumu ayarlanmaktadır. Köyde herkes mutludur. Şirin Baba, Usta Şirin'i tebrik eder fakat bu icadın tehlikesine de dikkat çeker. Doğayla oynamanın yarar değil zarar oluşturacağını söyler ve bu icadın gereksiz yere kullanımına karşı çıkar. Yine de diğer Şirinlerin bu makineye olan ilgisini görünce havayı, piknik havasına getirmesini söyler. Sonrasında ise hep beraber pikniğe çıkılacaktır fakat Şair Şirin ve Çiftçi Şirin, köyde işlerinin olduğunu söyleyerek gelmezler. Şair Şirin, burada durup da güneşe bir şiir yazacağım derken Çiftçi ise tarlasında çalışacağını söyler.

Az sonra herkes gitmiştir onlardan başka ama tarlasına giden Çiftçi, ürünlerinin biraz daha suya ihtiyacı olduğunu fark ederek makinenin bulunduğu yere çıkar ve tekrar yağmurlu havaya getirir ibreyi. Bu sırada Şair Şirin güneşe şiir yazmaktadır. Havanın birden bozduğunu gören Şair Şirin, makinenin yanına gider ve yine güneşli havaya getirir. Ardından da tekrar köye döner. Havanın tekrar güneşli olduğunu gören Çiftçi Şirin, tepeye gider ve ibreyi yine yağmura getirir. Bu böylece birkaç kez tekrarlanır ve Şair Şirin, artık makinenin yanında şiirini yazmaya ve bir şey olursa hemen müdahale etmeye karar verir. İşte bundan sonra Çiftçi Şirin ile karşılaşırlar ve kavgaya tutuşurlar. Kolun bir kısmını Şair Şirin çekerken diğerini ise Çiftçi çekmektedir ve olanlar olur, kol ikiye ayrılır!

Bundan sonra makine bozulur ve hava şartları sürekli değişmektedir. Birkaç saniyede bir şartlar değişmekte, bir anda kurak, buzlu, sisli, çamurlu, yağmurlu derken her şey birbirine girmiştir. Acilen köye dönmeye karar veren Şirinler, makinenin oluşturduğu fırtına ve şimşek dolayısıyla köye zorlukla dönerler. Şirin Baba, üzülerek de olsa makinenin zarar getirdiğini söyler ve imhasını ister. Sonunda makine imha edilir ve Şirinler bir ders almış olur bu olaydan. Doğayla oynamanın zararlı olacağıdır bu ders.

Bunun haricinde yine Şirin köyündeki mimari işler de Usta Şirin'den sorulmaktadır. Şirinler için yapılacak evlerin çizimleri ve inşaatları da dahil bu işlere de o bakmaktadır.

Şirinler Köyünde Hizmet Sektörü

Şirinler köyündeki en kapsamlı sektör budur. Şirinlerin önemli bir kısmı, çeşitli kollarda hizmet sektöründe yer almaktadır. Şirinler köyü, bir Şirinin diğerinin ihtiyacına cevap verebilmesi usulüne göre örgütlenmiştir. Hizmet sektörü içerisinde de bu durum aynen geçerli olmakla beraber spesifik bir görev tanımı da söz konusudur. Şirinler, günlük ve daha uzun vadeli ihtiyaçlarının karşılanması için birbirlerine ihtiyaç duyduklarından hizmet sektörünün önemi çok büyüktür. Bir Şirin'in günlük hayatındaki rutinlerine bakarak hizmet sektöründeki iş dağılımlarından ve bu dağılımın etkilerinden söz edeceğiz.

İnsanlarda olduğu gibi Şirinlerde de beslenme çok önemlidir. Şirinler köyünde üretim ve toplayıcılık başlığı altında bunu incelemiştik fakat üretilen besinlerin tüketilebilir hale getirilmesinden bahsetmemiştik zira bu başlık altında bahsedecektik. Şirinler köyünde yemek hazırlama işi Aşçı Şirin'indir. Aşçı Şirin, uzaktan bakıldığında bile kolaylıkla ayırt edilir zira kafasında aşçı şapkası bulunmaktadır. Genel olarak bitkisel besinlerden oluşan menülere sahip olsa da yumurta, süt ve et gibi hayvansal gıdalar da kullanılmaktadır.

Çizgi dizide, Aşçı Şirin ile Obur Şirin aynı karakter olarak gösterilmiştir fakat bu doğru değildir. Aşçı Şirin, yemekleri yapan Şirin'dir fakat Obur Şirin yalnızca oburlukla bilinen ve sık sık onun tarafından kovalanan bir Şirin'dir.

Köyün bir diğer kıymetli üyesi olan ve hem çizim hem de dikim konusundaki yeteneği ile Şirinlerin giyim ihtiyacını karşılayan Terzi Şirin'e merhaba diyelim.

Boyunda ölçüsüyle arz-ı endam eden bu Şirin, köydeki bütün giyim malzemelerini dikmiştir. Bu Şirin'in pek de yeniliğe açık bir Şirin olmadığını söylemek gerekir. Bir keresinde Süslü Şirin, ondan yeni bir elbise dikmesini istemiştir. Süslü Şirin'i içeriye davet eden Terzi Şirin, ona diktiği giysileri göstermiştir ve istediğini alabileceğini söylemiştir. Süslü Şirin, bütün kıyafetleri denedikten sonra hiçbirini beğenmemiş; yeni, farklı renkte ve gösterişli bir kıyafet istemiştir. Bunun üzerine sinirlenen Terzi Şirin, Şirin kıyafetlerinin beyaz olduğunu ve gayet gösterişli olduğunu söylemiştir; Süslü Şirin'i evden kovmuştur.

Şirinler köyünde ısınma ihtiyacı genel olarak odun yakılarak karşılanmaktadır. Şirinler, toplu bir şekilde ormana giderler ve kışlık için odun keserler. Kestikleri odunları ise depoda saklarlar. Şirinler köyünde doğalgaz ya da elektrik olmadığından ısınma ihtiyacı karşılanırken ortaya çıkan duman sorunu mevcuttur. Aşçı Şirin'in yemek pişirdiği fırın haricinde standart bir baca vardır tüm Şirinlerin evinde. İşte bu bacalar, insanlarınkinde olduğu gibi kullanımı sonrasında tıkanmaktadır. Bu tıkanıklığı açmak için de birilerine ihtiyaç vardır. İşte bu Şirin ise Bacacı Şirin'dir.

Bacacı Şirin, Şirinler köyünde pek de sevilmeyen bir göreve sahiptir. Kendisi, pek tabii ki de işini sevmektedir fakat bu işin bazı yan etkileri de gözlenmektedir. Sisli ve dumanlı ortamlara girdiği için sık sık öksüren ve yüzünün bir kısmında hemen her zaman duman lekesi olan bu Şirin, bu özellikleriyle genel olarak uzak durulan bir Şirin'dir. Elinde taşıdığı aparat, dönerek çalışan bir sisteme sahiptir ve Bacacı Şirin ortalardayken diğer Şirinler üzerlerine is gelmesin diye kaçışmaktadır. Bacacı Şirin, alçakgönüllü ve anlayışlı bir Şirin'dir ve bu yüzden arkadaşlarının bu tavrına kızmamaktadır.

Çizgi dizinin çok az bir kısmında gözüken bu Şirin, değeri pek bilinmese de onun yokluğunda pek çok şeyin ters gidebileceği bir örnekle açıklanabilir. Bacacı Şirin, evlere genel olarak kapıdan değil bacadan girmektedir. İşte bu özelliği, onu diğer Şirinlerden ayıran özelliklerinden birisidir. Elinde tuttuğu uzun çubuğu zıplamak için de kullanan bu Şirin, böylece bacalara ulaşmaktadır. Bölümlerden birisinde, Aşçı Şirin'in fırınında yangın çıkmıştır. O sırada içerde kimse yok zannedilmektedir ama Bebek Şirin içerdedir. Bunu fark edip de telaşa kapılan Şirinler, Bebek Şirin'i kurtarmak için kapıyı zorlamıştır ama anahtar içerde kaldığı için girememiştir. İşte bu anda Bacacı Şirin, çubuğunun yardımıyla zıplayarak bacaya ulaşmış ve aşağı inerek Bebek Şirin'i kurtarmıştır. Bu olaydan sonra Şirinlerin ona olan saygısı artmıştır.

Hizmet sektöründe son olarak da Güçlü Şirin'e değinerek bu bölümü bitirelim. Güçlü Şirin, adından da anlaşılacağı üzere bilek gücü olarak kendini göstermektedir. Şirin Baba'nın en çok güvendiği Şirinlerden birisi olan bu Şirin, pek de zeki değildir fakat itaatkardır. Şirinler, kas gücüne ihtiyaç duyduğunda pek çok kereler onu çağırmaktadır. Yapılacak evler için temel kazmak, Şirine'nin bahçesindeki taşları temizlemek, el arabalarını çekmek gibi bazı görevleri vardır bu Şirin'in.

Ayrıca köyün güvenliğinden de kendisi sorumludur. Şirin Baba'nın verdiği bekçilik, nöbetçilik gibi görevleri de yerine getirerek köye katkı sağlamaktadır.

Şirinler Köyünde Sanat

Şirinler köyünde de çeşitli sanat dallarında yetenekli kimseler mevcuttur. Çeşitli sanat dallarında yetenekli olan bu Şirinler, kendi dalları üzerinde köyde tektir. Bu Şirinler, yukarıda yazılan hizmet sektöründeki Şirinlere göre daha farklı bir göreve sahiptirler ve toplu çalışmalar haricinde genel olarak kendi halindedir. Bu Şirinlerden Şair olanıyla tanıtıma izninizle başlamak isterim.

Şair Şirin, ilham geldiğinde hemen her şey üzerine şiir yazabilmektedir. En çok aşk ve doğa şiirlerini tercih etmekte olan bu Şirin, ilhamın gelmesi için bazen tek başına kalmaya ihtiyaç duymaktadır.

En çok da Şirine'nin beğenisine önem veren bu Şirin, Ressam Şirin ile sık sık kavga etmektedir. Sanat, toplum için mi yoksa sanat için mi kavgası değildir elbette bu kavga zira bu seviyede bir tartışma konusu Şirinler köyünde henüz mevcut değildir. Bu kavga, hangi sanat dalının daha önemli olduğu üzerinedir ve iki Şirin de epeyce inatçıdır.

Yukarıda bahsettiğimiz üzere Şair Şirin'in rakibi olan Ressam Şirin'in de yeteneği ölçüsünde çok güzel işler çıkarttığı bilinmektedir. Ressam Şirin, resimlerinde en fazla Şirine'yi konu eder ve onun beğenilerini herkesinkinden daha fazla önemser.

Evinin duvarları da resimlerle doludur bu Şirin'in ve adeta sanatıyla bütünleşmiştir. Ressam Şirin, kimi zaman daha canlı resimler yapabilmek amacıyla arkadaşlarından uzaklaşmakta ve inzivaya çekilmektedir. Aynı Şair Şirin'de olduğu gibi kendisinde de epeyce kapris vardır. Sık sık mutsuz olur ve hevesini kaybeder ama kısa sürelidir bunlar.

Şirinler köyünde müzik en önemli sanat dallarından birisidir. Şirinler, pek çok kutlamayı müzik ve dans eşliğinde yapar. İşte burada Müzisyen Şirin'e değinmemek olmaz. Müzisyen Şirin, yetenekli fakat sabırsız bir Şirin'dir. Yukarıdaki sanatçılara oranla kendi dalında pek de başarılı olmayan Müzisyen Şirin, bu yönüyle onlardan ayrılmaktadır.

Müzisyen Şirin, yalnızca sanatçı bir Şirin değildir. Bunun haricinde de bir görevi vardır. Örneğin, Şirin Baba önemli bir açıklama yapacaksa onun haberi için toplanma borusunu da o çalar. Yangın ve tehlike borularını çalmak da yine onun görevlerindendir.

Şirinler köyünde genel olarak görev dağılımları bu şekildedir. Aslında daha fazla karakter de incelenebilirdi fakat Bence'nin daha fazla uzamaması adına izninizle burada noktayı koymak isterim. Bu Bence, Şirinler köyünün iş bölümü açısından kimi zaman tekdüze kimi zaman da çeşitlenebilen yapısını anlatmak ve bunları genel olarak tanıtmak amacıyla hazırlanmıştır. Bence'mizin sonuna gelirken hepinize teşekkür eder ve mutlu okumalar dilerim.