Zeytin meyve mi? Sebze mi?

Çeşitli bitki ya da yiyeceklerin meyve ya da sebze olup olmadığı hep tartışılır ya...

Size olayım tümünü ayrıntısıyla açıklayayım arkadaşlar...

Bir yiyeceğin meyve ya da sebze oluşu 1 açıdan bakmak lazım. Ama önce şunu belirtmekte fayda var:

Tükettiğimiz yiyecek, yetiştiği meyvenin hangi organı? Çiçek yapan tüm bitkilerin meyvesi vardır. Domates dediğimiz yiyecek, domates bitkisinin meyvesidir. Ama yediğimiz havuç, havuç bitkisinin meyvesi değildir mesela. Köküdür. Yumru kök deniz buna. Patates gibi. Maydonozda ve marulda ise yediğimiz o bitkinin sapı ve yaprağıdır. KÖkü ya da meyvesi değil. Bu, sorduğunuz sorunun dışında ek bir bilgi.

Soruya 2 açıdan bakıp karar vermek gerekir.

1- Yetiştirme olarak: Yediğiniz yiyeceğin yetiştiği bitki tek yıllık mı çok yıllık mı? YAni ağaçta mı yetişiyor (bu odunsu çok yıllık demektir), yerde (otsu tek yıllık bitki demektir) mi?

Buna göre cevap şu: Tek yıllıklar sebze, çok yıllıklar meyvedir. Küçük istisnaları yok değil ama genelde böyle. Tüm sebzeler tek yıllık bitkilerden çıkar. Fasulye, havuç, marul, ıspanak, pırasa, bamya, nane vs. hep sebzedir. Çünkü yerde yetişir, tek yıllık otsu bitkilerden çıkar bunlar.

Bu maddenin istisnaları, çilek, kavun/karpuz (bu ikisinin ortak ismi: Bostan) BU bitkiler tek yıllıktır ama meyvedir. Neden meyve? Diğer maddede açıklayacağım.

2- Tüketim olarak: Yediğimiz kısım tatlı mı ekşi mi? Şeker içeriği mi fazla asit içeriği mi?

İşte buna göre, çilek ve bostan yetiştirme olarak sebze ise de tüketme olarak şeker içeriği fazla olduğu için meyvedir. Buna göre domates, kabak patlıcan vs, tüm yeşillikler çoğunlukla ekşi mayhoş vs. dir. Meyveler ise çoğunlukla şeker içeriğine sahiptir. Bunun istisnası da yok değil. Mesela havuç. YEtiştirme ve tüketim olarak sebzedir ama şekerlidir.

Tüm bunlara ek olarak aslında bana göre bambaşka ve güzel bir ayırım var: Daha çok pişenler sebze, pişmeyenler meyve. Buyurun ayrı bir sınıflama.

Hangisini isterseniz seçin. Sorunuz zeytin ise kesinlikle meyvedir.