Ucaklar nasil havada kaliyor?

Ben de deneylerimi yapıyordum bununla ilgili.
İki ayrı kuvvet var. Motor havayı geriye iter uçak da öne gider. Buna itki denir.
Kanat havayı aşağı saptırır hava da kanadı yukarı iter.
Newton'un 3. yasası etkiye tepkidir. Kanat havayı aşağı saptırır. https://www1.grc.nasa.gov/wp-content/plugins/cheerpj-integration/lib/applets/FoilSimStudent/FoilSimStudent.html#metric buradan deney yapabilirsiniz. Angle derecesini artırarak nasıl tepki verdiğini görebilirsiniz. Çünkü kanat havaya kuvvet uygular karşılık olarak hava da kanada kuvvet uygular. Buna newton'un 3. yasası deniliyor. (Kaynak: https://www1-grc-nasa-gov.translate.goog/beginners-guide-to-aeronautics/newtons-third-law-action-reaction/?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=tr&_x_tr_hl=tr&_x_tr_pto=tc )
Kanadın havayı saptırabilmesi için hafif eğik durması gerekir. Buna hücum açısı (Angle of Attack) denir. Eğiklik yoksa saptırma da yok, taşıma da yok.

Ayrı bir konu: dihedral.

Yolcu uçaklarında kanatların hafif "V" yaptığını görürsünüz. Bu taşımayla ilgili değil, roll kararlılığıyla ilgili.

NASA'nın tanımı: kanadın yerel yatayla yaptığı açıya dihedral açısı denir, ve dihedral kanatlara roll kararlılığı için eklenir. Biraz dihedrali olan bir kanat, küçük bir roll sapması yaşarsa doğal olarak eski konumuna döner. Mekanizma şu: uçak yan yattığında düşmez, alçak kanada doğru yana kayar. Kayma başlayınca hava yandan da gelmeye başlar. Dihedral olduğu için bu hava alçak kanada daha büyük hücum açısıyla çarpar, o kanadın taşıması artar kanat yükselir. Uçak kendini düzeltir.

Anhedral bunun tersi kanat uçları kökten aşağıda. Yüksek manevra kabiliyetli savaş uçaklarında dihedral yoktur hatta bazılarında kanat uçları köklerden aşağıdadır ve bu uçağa yüksek roll

oranı verir. Negatif dihedral açısına anhedral denir. Harrier'da var. C-5 ve An-124 gibi yüksek kanatlı kargo uçaklarında da var ama orada sebebi farklı: yüksek kanat konumu zaten fazla dihedral etkisi üretiyor, anhedral onu dengeliyor. Şöyle bir tarihi not da düşeyim: Wright kardeşler 1903 Flyer'ı roll performansını iyileştirmek için hafif anhedralle tasarladılar.

https://www.grc.nasa.gov/www/k-12/VirtualAero/BottleRocket/airplane/geom.html

Etrafimizdaki hava vucudumuzun her 1 santimetrekaresine ( cm2 ) 1 kilo basinc uygular, bu cepte.
Ucaklarin kanatlari, ayni kuslarin kanatlari gibi, ustu bombeli, alti duzdur. Bu ozel tasarim, kanadin altindan gecen havanin basincini korurken, ustunden gecene havanin basincinin dusmesine sebep olur.

Kanadin altindaki basinc hala 1 cm2'ye 1kg iken, kanadin uzerinden gecen havanin basincini 1cm2'ye 0.9kg ye bile dusurseniz, kanadin her cm2 alaninda 0.1kg basinc farki olusur. Ve bu basinc farki ucagi yukari ittirmeye calisir.

Bundan sonra ihtiyaciniz olan sey, ucagin agirligini kaldirabilecek buyuklukte kanat alani.

Tabi bu durumun calismasi icin ucagin surekli ileri gitmesi gerekir ki kanadin altindan ustunden hava gecsin ve basinc farki olussun.

Helikopterler de ayni calisir. Helikopterin yukaridaki kocaman pervanesi de ayni ucak kanadi gibi alti duz, ustu bombelidir. Ucagin kanadinin basinc farki yaratabilmek icin ileri gitmesi gerekirken, helikopter bu pervane dedigimiz kanatlari oldugu yerde cevirerek basinc farkini olusturabildiginden ileri gitmeden de basinc farki ve kaldirma gucu olusturabilir.

Bak bonus olarak helikopteri de aradan cikardim. Boyle hizmet gorulmedi buralarda.