Allah neden herkesi aynı şartlarda imtihan etmiyor, cennete girmek şans mı?

Bence burada gözden kaçan nokta şu olabilir. Adalet, herkese aynı hayatı vermek değildir. Aynı sınavı herkese vermek de değildir. Adalet, herkesi kendi şartları içinde değerlendirmektir. Eğer Allah herkesi aynı imkanlarla yaratsaydı bu sefer de insanların karakteri, psikolojisi, ailesi, yaşadığı çevre gibi etkenler yine farklı olacaktı. Yani tam anlamıyla eşit bir imtihan zaten mümkün değil.

"Cennete girmek biraz şans gibi geliyor." demen de bence anlaşılabilir bir düşünce. Çünkü dışarıdan bakınca gerçekten bazı insanların hayatı çok daha kolay görünüyor. Ama bizim bilmediğimiz şey şu: Allah sadece yapılan amele değil, insanın imkanına, niyetine ve karşılaştığı şartlara da hükmediyor. Aynı davranışı yapan iki insan bile aynı sorumluluğa sahip olmayabilir.

Mesela çok zor şartlarda büyüyen, sürekli acıyla mücadele eden biriyle, hayatı boyunca her türlü imkana sahip olmuş birinin hesabının aynı olacağını düşünmüyorum. Eğer öyle olsaydı zaten bu adalet olmazdı. O yüzden İslam'da önemli olan herkesin aynı yükü taşıması değil, herkesin taşıyabileceği yükten sorumlu tutulmasıdır.

Bir de şu var: Biz bazen nimet sahibi insanları görünce onların imtihanının daha kolay olduğunu düşünüyoruz. Halbuki Kur'an'da nimetin de başlı başına bir imtihan olduğu anlatılıyor. Mal, makam, sağlık, güç... Bunların hepsi insanı Allah'tan uzaklaştırabilecek şeyler de olabiliyor. Tarihte bunun örnekleri de çok fazla.

Sonuç olarak ben cennetin şansa bağlı olduğunu düşünmüyorum. Çünkü şans varsa adalet tam anlamıyla gerçekleşmez. İslam'ın anlattığı ise Allah'ın kimseye haksızlık etmeyeceği ve herkesi, bizim göremediğimiz bütün şartlarıyla birlikte değerlendireceğidir. Biz sadece insanların hayatının görünen kısmını görüyoruz, Allah ise görüneni de görünmeyeni de biliyor. Bu yüzden bize eşitsiz gibi gelen şeyler, Allah'ın hükmünde aynı şekilde değerlendirilmiyor.