Tanrı var mı sizce?

Peki sorgularken en
Zorlandigin yer neresiydi

Kur’an’a göre Allah’ın insanı yaratması “durduk yere” gerçekleşmiş bir fiil değildir. Yaratılışın baştan sona bilinçli, amaçlı ve anlamlı olduğu açıkça ifade edilir. Allah, gökleri, yeri ve ikisi arasındakileri bir oyun ya da eğlence olsun diye yaratmadığını bildirir; insanın da boş yere yaratılmadığını ve sonunda mutlaka Allah’a döndürüleceğini vurgular. Bu nedenle Kur’an perspektifinde varlık, rastlantının değil hikmetin sonucudur.
İnsan hayatının bir sınav oluşu da Kur’an’da net biçimde ortaya konur. Ölüm ve hayat, kimin daha güzel amel işleyeceğinin ortaya çıkması için yaratılmıştır. İnsanların sadece “iman ettik” demeleriyle sınanmadan bırakılmayacakları açıkça söylenir. Bu sınav, Allah’ın bilmediği bir şeyi öğrenmesi için değil; insanın ne olduğunun, neyi seçeceğinin ve nasıl bir yönelim sergileyeceğinin fiilen açığa çıkması içindir. Kur’an, iman edenlerin ve yalancıların mutlaka ortaya çıkarılacağını bildirerek bu gerçeği temellendirir.
İnsanın ruha sahip bir varlık olarak bedene bürünmesi ve bu dünyada zorlanması da Kur’an’da şaşırtıcı bir durum olarak sunulmaz. İnsan en güzel biçimde yaratılmış, fakat aynı zamanda aşağıların aşağısına düşebilecek bir yapıyla donatılmıştır. Zayıf yaratıldığı açıkça ifade edilir. Daha da çarpıcı olan, emanetin göklere, yere ve dağlara sunulmuş olması; onların bu yükten çekinmesi, fakat insanın onu üstlenmiş olmasıdır. Bu ayet, insanın taşıdığı sorumluluğun ağırlığını ve bu yüzden yaşadığı içsel çatışmayı doğrudan açıklar.
Kur’an, insanın bu yükü tamamen iradesi dışında üstlenmediğini de bildirir. Allah’ın, Âdemoğullarının zürriyetini alıp onlara “Ben sizin Rabbiniz değil miyim?” diye sorduğu, onların da “Evet, şahidiz” dedikleri anlatılır. Bu sahne, insanın varoluşunun sadece dünya ile sınırlı olmadığını; sınavın köklerinin dünya öncesi bir kabul ve şahitliğe dayandığını gösterir.

Buna rağmen insanın “Bu sınav çok ağır” demesi Kur’an’a yabancı değildir. Allah, hiçbir kimseye gücünün yetmeyeceği bir yük yüklemediğini bildirir. Ancak aynı zamanda insanın aceleci olduğunu da hatırlatır. Yani yük, ilahî ölçüde taşınabilir olsa da, insanın sınırlı algısı ve sabırsız yapısı nedeniyle ağır hissedilir. Bu gerilim, imtihanın bizzat kendisidir.
Sonuçta Kur’an’ın ortaya koyduğu tablo şudur: İnsan boş yere yaratılmamıştır; sınav, ilahî bilginin eksikliği nedeniyle değil, ilahî adaletin tecellisi içindir. Ruh bu sorumluluğu üstlenmiş, dünya ise kalıcı bir yurt değil geçici bir durak olarak belirlenmiştir. Dünya hayatının aldatıcı olduğu, asıl hayatın ise ahiret yurdu olduğu defalarca vurgulanır. Kur’an’a göre bu zorluğun anlamı da, cevabı da, nihai karşılığı da bu büyük çerçevenin içindedir.