Köpek Sahibi Olmak İsteyenlerin En Korktuğu Eğitim: Tuvalet Eğitimi

Bir önceki Köpek Sahibi Olurken adlı Bence'mde dikkat edilmesi gereken noktaları yazmıştım. Bu Bence'mde de köpek sahibi olmak isteyenlerin en çok endişe ettikleri bir eğitimden bahsetmek istiyorum: Tuvalet eğitimi

Şimdi 6 aylık olan Pepper'ımı eve getirmeden önce herkes gibi ben de tuvalet konusunda çok endişeliydim. Evet konu hakkında bir çok şey okumuştum, hazırlıklıydım ama yine de ya başaramazsam endişesi vardı. Endişelerimin yersiz olduğunu eğitime başladıktan sonra öğrendim.

Tuvalet eğitimi tam bir ekip işi. Eğer köpeğinizle iyi bir ekip olabilmeyi başardıysanız gerisi zaten kendiliğinden halloluyor.

Direkt olarak dışarıya alıştırmak aslında en iyisi ama aşıları tamamlanmadıysa dışarı çıkarmanız uygun olmadığından bu eğitimi evde vermeniz tavsiye olunur.

İşte edindiğim tecrübe ile tuvalet eğitiminde uygulanması gerekenler..

Köpeğinizi eve getirmeden yatak ve tuvalet yerini belirleyin ve ayırın

Köpeklerin ' tuvaletlerini yaptıkları yerde uyumama ' içgüdüsünden yararlanmak işin temel kuralıdır.

Bu yerleri önceden belirleyin, eğitime o şekilde başlayın ve yerini de ilk haftalar değiştirmeyin ki köpeğinizin aklı karışmasın.

Yavru eve gelir gelmez eğitime başlamalısınız.

Tuvalet eğitimi 3 aşamadan oluşur.

1. Aşama - Kafes Eğitimi

Kafes eğitimi tavsiye edilen ve benim de kullandığım metotlardan biri. Ben de ilk öğrendiğimde 'Bu ne saçmalık!' demiştim ama detayını okuyunca fikrim değişti. Kafes hayvancağızı hapsediyoruz anlamına gelmesin. Altını çizmekte yarar var.

Kafes demek sınırları belli ve çevrili olan yatacağı yer ve bundan ayrı tutulacak bir tuvalet yeri demektir. İlk eğitim için bu metot şart. Kafesi zaten çoğunlukla gece veya gözümüz üzerinde olamayacak kadar işimiz olduğunda kullanacağız.

Yavru henüz çok küçük olduğundan ve aynı bebekler gibi boşaltım kasları tam olarak gelişmediğinden gece ve gündüz sık sık tuvalete gitmek isteyecektir. Bu konuda ilgilenmezseniz evde kendi belirlediği bir yere yapacaktır ki bu istenmeyen bir durumdur.

Bu eğitime uygun ikiye bölünebilir kafesleri satın alabileceğiniz gibi kendiniz de yapabilirsiniz. Evde belirlediğiniz bir alanın etrafını kartonla hatta çocuklar için kullanılan parmaklıklı oyun bahçesiyle bile çevirebilir ve bu alanı ortasını kapı şeklinde açacağınız bir kartonla ikiye bölebilirsiniz.

İlk bölüme minder veya battaniye koyun burası yatacağı yer olacak. Diğer bölüme kolay temizleyebileceğiniz katlanmış gazete kağıtları veya satın alacağınız özel tuvaletini koyun burası da tuvalet bölümü olacak. Geçiş kapısının tuvalet bölümünü görebileceği büyüklükte olmasına özen gösterin.

Gündüzleri kapıyı açık tutun ancak gözünüz üzerinde olsun. Gerekli zamanlarda tuvaletin üzerine koyun ve bekleyin. Beklerken sadece tuvalet yaparken kullanacağınız belirli bir komut da seçin. 'Hadi yap', 'Tuvalet', 'Bekliyorum' gibi. Bir süre sonra ne demek istediğinizi anlayacaktır.

Gece minderin üzerine sevdiği 1-2 oyuncağını koyun ve kafesin giriş kapısını kapatın ama tuvalet ile olan bağlantıyı daima açık tutun ki gece uyandığında yan tarafa kendisi geçebilsin, sizi uyandırmasın.

Sabah kalktığınızda tuvaletini temizlemeyi unutmayın.

Püf Noktası : Tuvalet yerini kabullenmekte zorlanan yavrular için tuvaletin üzerine birkaç damla amonyak damlatmanız onu orayı kullanmaya çekecektir.

2. Aşama - Tuvalet bölümünü yavaş yavaş uzaklaştırın

İlk aşamayı başarıyla tamamladıysanız yavru bu aşama için hazır demektir.

Şimdi kafesin içinde tuttuğunuz tuvaleti kafesin dışına ancak yine kolayca görüp ulaşabileceği bir mesafeye taşıma vakti. Boşalan kafesin tamamına minder koyun. Böylece yaşam alanını yavaş yavaş genişletiyoruz.

Gazete kağıtlarını veya kullanıyorsanız tuvalet pedini kullanmayı bırakın ve içine toprak koyacağınız bir kabı tuvalet olarak belirleyin ya da kolayca temizlenebilen çim zeminli tuvaletlerden edinin yoksa 3. aşamada dışarıda toprağa yapmayı reddedecektir.

İlk zamanlarda tuvaleti kafesin hemen yanına koyun ve buraya alışmasını bekleyin. O alıştıkça her birkaç günde bir tuvaletin yerini kafesten uzaklaştırın. Her seferinde uzaklaştırma mesafesi 5 cm'i geçmesin.

Bu yer değiştirmeyi yavaş yavaş yapın, hayvanlarda mesafe duygusu biz insanlarınki gibi olmadığından günlük bir kaç cm'lik değişimin farkına bile varmayacaktır.

Bu şekilde uyuduğu ve oynadığı alanı genişletmiş olursunuz ki bu da tuvalet ihtiyacını dışarıda gidermeye de bir hazırlıktır.

Bir hızla bir süre sonra tuvalet zaten odanın ya diğer ucuna veya mevsim yaz ise balkonun içine kadar varmış olur.

Gece balkon ve kafes kapısını açık bırakın ki kendi işini kendi görebilsin. Merak etmeyin gece yön bulmaları için ışığa ihtiyaçları yok.

Görüldüğü üzere 1 metrekare ile başlayan yaşam alanını oda boyutunda genişlettik.

3. Aşama - Evin dışında tuvalet ihtiyacını giderme

Şimdi sıra yaşam alanını ev boyutuna çekmekte.

Yavrunun aşıları tamamlandığında onu artık dışarı çıkarabilir sosyalleştirebilirsiniz. Eğer 2. aşamayı da başarıyla bitirdiyseniz tuvaleti artık evin dışında yaptırmayı öğretme zamanı gelmiş demektir.

Yaklaşık 5 aylık olan yavrunun günlük tuvalet ihtiyacı da azalmaya başladığından tuvaletini daha uzun süreler tutabilecektir. Bu da size yavrunun sıkışmaya başladığını hissettiğinizde tasmasını takıp dışarıya çıkarmak için gerekli süreyi sağlayacaktır.

3. Aşamaya ben 'atlama aşaması' adını vermiştim. Gün içinde tuvaletini ara ara ortadan kaldırın ve yavruyu gözlemleyin. Tuvaletinin gelmeye başladığını hissettiğiniz anda hemen tasmasını takın ve dışarı çıkarın. Yine uyandıktan hemen sonra, beslenmeden sonra ve uyku öncesi dışarıya çıkarın ve tuvaletini yapıncaya kadar bekleyin.

Eğitimin amacından sapmaması ve aklının karışmaması için kendisiyle konuşmayın veya oyun oynamayın.

Oyunu, yürüyüşü ve diğer aktiviteleri tuvaletten sonra yapın, ödüllendirildiğini sansın. Bu arada yine ödül maması da verirseniz eğitimi pekiştirmiş olursunuz.

Hemen de eve dönmeyin ki tuvaletten sonra cezalandırıldığını düşünmesin. Aksi taktirde diğer sefer tutacak yapmayacaktır.

Tuvalete gitme zamanları

Köpekler uyandıktan hemen sonra, her beslenmeden sonra, oyun sonrası ve tedbir olarak da gece yatmadan önce tuvalet ihtiyacı duyarlar.

Gözünüzde büyümesin zamanla sizinle beraber o da öğrenecektir.

Her 3 aşama için de geçerli olmak üzere, uyandıktan hemen sonra alarak tuvaletine götürmeniz ve bir süre bekletmeniz sonuç alamazsanız pes etmeyip yapıncaya kadar olayı tekrarlamanız gerekir.

Aynı şeyi beslenmeden ve oyundan sonra da çalışan boşaltım sistemi için de defalarca tekrarlamanız gerekir. Merak etmeyin çabuk öğreniyorlar.

Gece uyumadan önce de son kez dışarı çıkarmanız geceyi hem sizin hem de onun rahat geçirmesi açısından önemlidir.

Ödüllendirme

Köpekler ödüllendirme ile daha çabuk öğrenirler. Tuvalet yerine her yapışından sonra ödül olarak sevdiği bisküvilerden ve köpek çikolatalarından bir parça verebilir veya başını okşarken 'aferin kızıma/oğluma ' diyerek sevinçli bir ses tonu ile de destekleyebilirsiniz.

Ödül olarak yiyecek seçtiyseniz bu hayvanı tıka basa doyuracak şekilde olmamalıdır. Yiyeceğin ucundan 'bir çiğnemlik' diye tabir edilen ufak bir miktar yeterlidir.

Tuvalet eğitiminde cezalandırma

Hayvan eğitiminde ceza kesinlikle can acıtmayacak ancak kararlı bir tarzda olmalıdır. Vurmak, burnunu tuvalete sürtmek, çimdiklemek vb. yavrunun karakterini olumsuz etkilediği gibi insanlığa yakışmayan ve canlıya karşı da vahşi sayılan davranışlardır.

Onun yerine sert bir ses tonuyla hayır demek veya en fazla kısa bir süreliğine ilgilenmemek/oynamamak yararlı olacaktır.

Başka yere tuvaletini yapıyorken yakaladıysanız hemen tutup kaldırın ve sert bir sesle hayır dedikten sonra derhal kendi tuvaletine götürün ve özel tuvalet komutlarını kullanın. Yapınca da ödüllendirin.

Başka bir yeri kirlettikten 1 dk gibi kısa bir süre sonra gördüyseniz yavruyu alıp yaptığı yere götürüp işaret ederek hayır deyin ve hemen kendi tuvaletine oturtun. Biraz bekledikten sonra kaldırın. Anlayacaktır.

Kirlettiği bölgeyi içinde amonyak veya türevleri olmayan bir deterjanla veya sirkeli suyla iyice silip koku giderici özel spreylerden kullanın ki tuvalet kokusu nedeniyle yeni yeri tuvalet olarak bellemesin.

Kısaca sirke kokusu köpeği bölgeden uzak tutarken amonyak tuvalet için bölgeye çekecektir.

UYARI! Unutmamanız geren bir nokta da hem ödül hem de cezalandırma eğer tuvalet aktivitesinden sonraki 10-20 sn içinde yapılırsa işe yaradığı. Birkaç dk sonraki ödül veya ceza işe yaramaz. Köpeklerin geçmişe yönelik hafızası yoktur.

Çoğu insanı endişelendiren bu eğitim işte bu kadar basit.

Her köpeğin öğrenme hızı ve kapasitesi bir değildir ancak bu başaramayacağınız anlamına gelmez, Sabırlı olmak işin ilk kuralıdır.

Kendi köpeğimde uyguladıklarım umarım sizi de başarıya götürür.

Sevgiyle kalın, mutlu olun..