Noel, Yılbaşı, Hanukkah - ya da Siz Yeni Yıla Ne Ad Veriyorsanız - Hakkında Bir Yazı 🎄🎉🎁

2016'ya sayılı günler kala bu benceyi ,elimdeki sıcak çikolata dolu fincanımı yudumlamaya başladığım zaman, yazmaya karar verdim ..
Kâr tanesi gibi eşsiz ve tertemiz bir yıl olmasını dileyerek ,
bence başlangıcıma bir not iliştirerek devam etmek istiyorum ..

Not : bu bence , başlıkta yer alan isimlerden herhangi birini kendine göre kabul edip kutlayanlar için yazılmıştır. Yılbaşı yeniyıl vb etkinliklere ,günlere vs. karşıysanız lütfen bu benceyi boşuna okuyup vakit kaybetmeyin ya da protesto amaçlı paylaşım içeren görüşler yazmayın lütfen.
Zira bu bencenin öz amacı güzel dileklerde bulunmaktır .

Sanırım sitede de , "noel mi ? Yılbaşı mı ? polemiği " devam etti gitti .Bazen tansiyonlar yükseldi ,bazen de hiç konuşulmadan sessizce engeller attı üyeler birbirlerine ya da kalplerine. Ben ise bu benceyi hem biraz eğlendirmek ,kimi zaman kültürler hakkında mini paylaşımlarda bulunmak ,kimi zamanda kafa karışıklıklarına bir cevap niteliğinde yazdım.

Belirtmeliyim ki , noel ve yılbaşı çok farklı kavramlar ve günlerdir .

Yılbaşı ; 31 aralık (ilgili yıl ) tarihidir ..
Eski yıllın son günüyle , yeni yılın ilk gününü birbirine bağlayan gecedir .
Ve tüm dünyada bu gün evrenseldir .

Gelelim noel 'e .
Bu ise İsa'nın doğumunu yeni yılın başlangıcı olarak kabul edilen gün yani , 25 Aralık'ta kutlanır. Kutlamalar 24 Aralık'ta Noel arifesiyle başlar ve bazı ülkelerde 26 Aralık akşamına kadar devam eder. Ermeni Kilisesi gibi bazı Doğu Ortodoks Kiliseleri, Jülyen takviminde 25 Aralık'a denk gelen 6 Ocak'ı Noel olarak kutlarlar. Hristiyanların çoğunlukta olduğu ülkelerde Noel tatili yılbaşı tatiliyle birleştirilir.

İşte bizdeki karışıklık da burada başlar .. Çünkü bu noelin bitiminden hemen sonra yılbaşı geldiği için bu iki tatilin sonuç itibariyle birleştirildiğinden dolayı büyük çoğunluk noel ile yılbaşını karıştırır ..
Ben de yeterli bilgilendirmemi yaptığıma göre devam ediyorum :))

Noel :

Günümüzün imkanlarıyla , eski imkanlar kıyaslandığında noel kutlamaları diğer ülkelerde çoğunlukla çok renkli geçer.
Aylar öncesinden bu kutsal saydıkları güne hazırlık yapmaktadırlar. Hristiyanların İsa'nın doğumunu bekledikleri döneme ise " advent dönem" adı verilir ..
Ve bu döneme özgü 24 pencereli takvimler hazırlanır ve bu pencerelerin her gününe şekerleme saklanır ve her gün biri açılır .. Bu takvim ⤵

Ve bazı ülkelerde "advent mumu " yakılır .. Ve bu advent mumları genelde çam çelengin içindedir ve düz klasik beyaz renkli ,4 adettir ..Her pazar bir adet mum yakılır.. Benimde bir arkadaşım yurdışından gelirken hediye olarak advent mumu getirmişti yıllar önce . Bendeki (Merak edenler için fotoğraf paylaştım bu paragraf sonunda, mumun altındaki tabağı malesef altlık bulamadığım için kullandım )4 taneydi ama , ben normal zamanlarda da kokusunu güzel bulduğumdan 3 tanesini çoktan kullandım.. Sonuncuyu da saklamıştım ... Bu yüzden biraz eski kbakmayın :) ama bu mumlar yıllar sonra Türkiye'de de satıldığından gözünüze aşina gelebilir .. ⤵

Noelden önce okullarda İsa’nın doğumunun canlandırıldığı oyunlar sahnelenir. Kliselerde noel ilahileri söylenir korolar halinde .. En meşhur ilahi ise ; silent night'tir ..

Ve tabiki çam ağaçları süslenir ..
Her ne kadar , bunun bir hristiyan geleneği olduğu düşünülsede bilinenin aksine yanlıştır .. Bir pagan geleneğidir ağaç süslemesi .
Eski mısır , çinliler ve yahudilerce de süslenmektedir ..
Ve sonradan bu gelenek ,Hristiyanlar tarafından benimsenmiştir ..

Ki bende dinsel bir amaçla değil , görsel anlamda güzel gözüktüğünden çam süslerim. Eğlenceli olduğundan...

Gelelim plastik mi , gerçek çam ağacı mı ?olayına. Benim tercihim gerçek çam'dır ..

Ayy hemen celâllenmeyin , ağaç katliamı değil bu . Bilmeyenler için açıklayayım. Canlı çamlar iki çeşittir . Biri endüstriyel amaçlı üretilmiş çamlardır. Diğeri ise saksısıyla olan orta boy da (2,5 m) çamlardır. Saksılı olan diğerlerine göre pahalı olmasına rağmen favorimdir. Çünkü imkan varsa bahçenize ya da bir ormanlık alana dikerek (yılbaşı bitiminde) doğaya yeni bir can kazandırmış oluyorsunuz. Hem eğlence hem çevreye duyarlılık yani. Endüstriyel olan ise (en çok da yurdışından temin edebilirsiniz , siparişle imkan varsa )çoğunlukla bauhaus gibi yerlerde daha küçük boyda temin edilebilecek çamlardır ne yazık ki daha seyrek dallıdır. Ama hiç yoktan iyidir ..

Gelelim plastik ağaçlara , bu yıl tepe home 'un çıkardığı realistik çam ağacı
569 tlydi mesela .. Gene uygun bir fiyat .. Deminki seçeneği biraz fazla pahalı bulanlar için ise koçtaşın kırmızılı meyveli ve kozalaklı ağacını 399 tlye
(düşmüş şuanki güncel indirilimle ve 3 m boyunda )
edinebilirsiniz :)

Ağaç süslemede klasik olarak ışıklandırma , top süslerin dışına çıkarak evdeki kullanılmayan takılarla da süsleyebilir daha marjinal bir görünüm elde edebilirsiniz .. Kesinlikle sınırları aşın derim süslemede :)

Gelelim vazoların kraliçesi olan "kokina" 'lara ..

Kokino , Rumca kırmızı demektir.
Ve bu insan yapımı olan bitki ismini buradan almaktadır. Kırmızı renk ise şansı sembolize etmektedir.
Bu insan yapımı olan bitki , 2 farklı çalı türündeki bitkinin birinin kırmızı meyveleri diğerinin de canlı yeşil dal ve yapraklı kısımlarına bu kırmızı meyvelerin ip ile tutturulmasıyla oluşturulur . Canlı/ yapma çiçektir yani .. Bu yüzden zahmetli bir çiçektir ... Ve tüm yıl meyveleri yeşillikleri canlı kalırsa istenilen şeye kavuşulacağı söylenir ..
İşte kokina ⤵

Ve tabiki bu bencenin en ilgi çekici kısmı ; yiyecekler 😋..Görkemli sofraların baş misafiri olan kızarmış hindidir .. Sonra ise ingiliz klasiği olan yılbaşı pudingi ve diğer tatlılar .. Biliyorum her ne kadar ingilizler ile italyanlar tatlı konusunda amansız bir rekabet ortamı yaratsa da , biz yemek severler için bu mücadelenin kaybedeni yok :)

Yılbaşında hindiyi evden hazırlamak isteyenler için içinde müthiş bir tarif bulunduran la cucına ıtalıana aralık sayısı yemek dergisini , tatlılar için dr oetkerin tarif kitapçığını. Alternatif pasta arayanlar için ise Pelit pastanesini öneririm .. ⤵

Sanırım çocukların gözdesi ise şekerlerdir ..⤵

Kırmızılı ve beyaz renkli baston şeklindeki şekerler yılbaşının vazgeçilmezidir genede ..

"Diş çürüklerine dikkat "diyerek devam ediyorum yazıma :)

Ahh tabiki noeli , kalplerdeki sevgiyle buluşturan unsur : ökse otu ..
(bu ottan elde edilen iscador adli ilacın kanseri yok edici etkisi de belirlenmiştir)
İskandinav kökenli ,
" mistletoe " adı verilen bir gelenektir .. Evin en büyük odasına açılan kapının pervazının orta kısmına tutuşturulmuş bir ökse otu demetinin altına insanın sevdiği kişi getirerek onunla ,öpüşmesidir .. Bu yılı sevdiğiyle umut dolu yarınlara başlama ümidini ve yeşilin muradını mutluluğu ve yeniliği sembolize eder .. Sevdiğinizi öpmek için ökse otu güzel bir bahane bence :) ⤵

Son olarak ev süslemesi : Bir amerikalı arkadaşımın sırf bu bencemde kullanmam için birebir çektiği bu resmi ise paylaşmak isterim .. ( bu arada teşekkürler arkadaşım sen kendini biliyorsun :)⤵

Ve bu bölümde son olarak gene amerikalı arkadaşımın çektiği fotoğraf ve hristiyanlığı isanın doğuşunu sembolize eden figürler bir tezgâhta ,alıcılarını bekliyor ⤵

Ve tabiki hediyeler , süpriz yumurta gibi içinden ne çıkacağı belli olmayan şu şaşırtıcı ve renkli ruhları anımsatan rengarenk paketli kutulu mutluluklar .. Bir insanın sevdiğini mutlu etmenin en güzel yoludur ..

İşte benim annem için hazırladığım hediye paketi ⤵

Noelde , çocuklar istedikleri hediyelerin listesini hazırlar ve bu listelerin noel babanın yardımcıları olan elfler tarafından toplanıp dileklerinin yerine getirileceğine inanırlar ve çocukların hazırladığı kurabiye ve süt ikilisi hediyelerin bırakılacağı ağacın altına bırakılır ..Çünkü noel baba ve elflerin bu kurabiye ve süt karşılığında hediyeleri dağıttığına inanılır .. Aile kökenimde melezlik olduğu için ve bir kısmı hristiyan bir kısmı da sonradan müslümanlığı seçtiği için bu kültür kırıntı olarak halen bizde sürmektedir .. Bu yıl ilk defa kurabiye yiyemeyeceğim çünkü , hastalıklarla geçen bir yıl oldu ve malesef annemin kurabiye pişirecek vakti yoktu .

Bende üzülmemek adına bari bence yazayım dedim ..
Merak edenler için sütle kurabiye olayı ⤵

Yahudilerin yeni yılı : Hanukkah

İbrahi takvimi olan kislev 'e göre ,
bu takvimin 25. gününden başlayıp 8 gün süren bayramdır ..
Bu bayram, Gregoryen takvimiyle aralık, kasım sonu ya da çok ender olarak ocak başına denk gelir.
6 kollu şamdandan farklı olarak ,
"Hanukiya "adı verilen, Menora’ya benzeyip fazladan iki kolu daha olan, 9 kollu şamdanın kollarının yakılmasıyla kutlanılır. Birinci gün bir tane, ikinci gün iki tane yakılır ve bayram boyunca her gün bir fazla kolun yanmasıyla devam eder..
Ortadaki en uzun mum kolu 'a ise ,
Şamaş adı verilir .. İbranicede karşılığı : שמש, “Görevli” anlamına gelir ..ve bu mum kolu her gün yanar.
Merak edenler için hanukiya ⤵

Hanuka ışıkları hava karardıktan sonra en az bir buçuk saat yanmalıdır.. Sırf bu yüzden elektrikli ışıklar, hastane odası vb açık ateşin izin verilmediği yerlerde bazen kullanılır ve bu kabul edilir. Birçok Yahudi evinde özel şamdan ya da Hanuka için özel gaz lambası tutucusu bulunur. Ve çoğunlukla Hanuka ışıklarının evin içinden ziyade dışını aydınlatmasının sebebi, oradan geçen kişilerin bu aydınlatmayı görmesi ve böylece bu tatilin mucizesini hatırlamasıdır.

Evdeki bu ışıkların yanmasından sonra ise Hanuka şarkıları söylemek, birçok Yahudi evinin geleneğidir.

Gene sofraların klasiğinin haricinde ,
Çoğunlukla , yağın önemini anmak için Hanuka kutlamaları esnasında kızarmış yemekler yenilir.. Tercihen zeytin yağı ile kızarmış ve bununla fırınlanmış yiyecekleri yeme adeti vardır.

Geleneksel yiyecekler arasında :

patatesli krepler , buna Latke adı verilmektedir ⤵

Sefarad, Leh ve İsrailli aileler, içi reçel dolu, yani Sufganiyot adı verilen gibi yağda kızartılmış ponçiklerden yerler .Ayrıca, süt ürünlerinden özellikle peynir yemekte ,küçük yemek adetlerinden biridir yahudilerde ..

Eskiden tek tip olmasına karşın , günümüzde çok çeşit peynir tabakları hazırlanmaktadır⤵

Hanuka Parası, bayrama heyecan katmak için sık sık dağıtılan harçlıklardır. Miktar genelde küçüktür ve madeni paralarla verilir yardımlaşmayı ve bereketi öngörür ..Hasidik yahudileri ise , evlerine ziyarete gelen kişilere verir .

Veee " Yılbaşı "

31 aralık günü kutlanan , eski yılın son günüyle ,yeni yılın ilk gününe bağlayan gün ve geceye verilen kutlama ismidir .. Herhangi bir dinsel kutlama değildir . Ve sadece yeni yıl anlamına gelir .. Evrenseldir ..Ülkemizde kutlayan herkes bugünü :Kestane , kuruyemiş , tombala , boza 4'lüsü olarak da bilir (espri yaptım , ben uydurdum 😄 )Dediğim gibi , bu gün tüm ailenin bir arada toplanıp sohbet edip kaynaşması için bir bahanedir ..

Koltukta herkes otururken , sokaktan bozacının sesi duyulur
"Boooozaaaa" diye , sanırım bunu bilmeyen yoktur :) tarçın serpilmiş bozaya kim hayır diyebilir ki ?

Bazende leblebi ve salep (boza sevmeyenler için) eşlik eder sohbetlere :)

Birlikte yenen lezzetli bir yemekten sonra ise , kabak tatlısıyla taçlandırılır yemek ..

Sonra ise cümbür cemaat bir klasik olan "tombala" oyunu oynanır ..
"1. Çinkooo " sözcükleri havada uçuşur .. Ya ailenin en küçük üyesi ya da dede galip çıkar bu oyundan toruna göz kırpar dede " herkesi sildik süpürdük " anlamında :))

Günümüzde ise bazı kişiler ;Trivial pursuit , jenga , monopoly , tabu türevlerinde kutu oyunları oynar :)

Sonra tv açılır , çeşitli eğlence programlarıyla meyve yenir birlikte ..
Sonra ise çekiliş olur , onun sonuçları için ekrana kilitlenir herkes .. Meraklı bakışlarla 👀

Ve sonuçları sonra öğrenilmek üzere bir klasik olan milli piyango biletleri hazır edilmiştir bile .

Yeni yıla girmeye yakın , 10 dan geriye sayılmaya başlanır ..

10.. 9.. 4.. Ve mutlu yıllar ! :)

Bu benim KS ailesiyle geçireceğim ilk yılbaşı olduğu için bu benceyi hazırlarken "çoğunlukla "
birebir kendi çektiğim fotoğrafları kullanmaya ve anlatımıma özen gösterdim ..

Kalbinizden : merhamet, aşk hiç yok olmasın .. Eşsiz bir yıl olsun arkadaşlar ..

Hepinize
Mutlu noel'ler,
İyi hanukkah 'lar ,
ya da siz bugüne ne isim veriyorsanız
.. İyi yıllar :)

#Apple