Cinsellikte Görünmez Duvar: Uzman Klinik Psikolog Mert Arslan Röportajı

Cinsellikte Görünmez Duvar: Uzman Klinik Psikolog Mert Arslan
Bugün, toplumumuzda binlerce kadını ve çifti etkileyen, ancak çoğu zaman konuşulmaktan kaçınılan, adeta bir tabu gibi saklanan son derece hassas bir konuyu ele alıyoruz: vajinismus.

Çoğu zaman yalnızca fiziksel bir problem olarak görülen, “gevşersen geçer” gibi yüzeysel yaklaşımlarla küçümsenen bu durumun, aslında psikolojik, duygusal ve ilişkisel boyutları olan çok katmanlı bir süreç olduğunu biliyor muydunuz? Vajinismus, kadının özgüveninden sosyal yaşamına, evliliğinin temel dinamiklerinden anne olma arzusuna kadar hayatın pek çok alanını sessizce etkileyebilen kapsamlı bir deneyimdir. Bu meseleyi, enine boyuna konuşmak üzere çok değerli bir ismi konuk ediyoruz.

Bugün sorularımızı Uzman Klinik Psikolog Mert Arslan yanıtlıyor. Mert Bey, Üsküdar Üniversitesi’ndeki klinik eğitimlerini tamamlamış, özellikle psikanalitik ve psikodinamik yaklaşımlarla bedenin bu sessiz dilini çözmeye odaklanan bir isim.

"Vajinismus bedenin bilinçdışı bir savunma duvarı mıdır?", "Çocukluk travmalarımız yatak odamıza nasıl sızar?" ve "Sadece fiziksel egzersizler kalıcı bir çözüm müdür?" gibi merak edilen tüm soruları Mert Arslan’ın uzman bakış açısıyla ele aldık.

Cinselliği bir "görev" ya da "korku" olmaktan çıkarıp, bedenin üzerindeki o görünmez kilidi anlamak isteyen herkes için ilham verici bir sohbet bizleri bekliyor. Hazırsanız, bu derinlikli yolculuğa başlayalım.

1. Uzman Klinik Psikolog Mert Arslan Kimdir?

Üsküdar Üniversitesi Psikoloji (İngilizce) bölümünden mezun oldum. Ardından yine aynı üniversitede hem Klinik Psikoloji hem de Bağımlılık Danışmanlığı ve Rehabilitasyon alanlarında yüksek lisans eğitimlerimi tamamladım. Berlin Psychoanalytic Institute (Berlin Psikanaliz Enstitüsü) ve Avrupa standartlarında EuroPsy bünyesinde süpervizyon sürecine devam etmekteyim. Şu an Kadıköy’de ofisimde bireysel psikodinamik ve psikanalitik yönelimli psikoterapi çalışmaları yürütüyorum.

2. Vajinismus dendiğinde akla ilk "istemsiz kasılma" geliyor. Gerçekten sadece anatomik veya fiziksel bir refleks mi?

Hayır, bunu sadece fiziksel bir sorun olarak göremeyiz. Psikolojik açıdan vajinismus, zihnimizin kelimelerle ifade edemediği ağır korkuları (istila edilme, kontrolü kaybetme gibi) bedenin kasılarak anlatmaya çalışmasıdır. Yani ortada fiziksel bir engelden çok, kadının bedensel sınırlarını korumaya yönelik bilinçdışı bir duvarı vardır.

3. Kadınların çocukluk dönemleri veya aile yapıları bu durumu tetikliyor olabilir mi?

Hem de çok. Terapi odasında sıklıkla "İyi Kız Sendromu" ile karşılaşıyoruz. Otoriter bir babanın veya sınırların sürekli ihlal edildiği bir ev ortamının içinde büyüyen kız çocukları, sevgisiz kalmamak için itaat etmeyi öğreniyor. Kendi içlerindeki öfkeyi ve sınır taleplerini tamamen bastırıyorlar. Hal böyle olunca cinsellik, paylaşılan bir haz alanı olmaktan ziyade geçmişteki tahakkümün, "boyun eğmenin" ve bedenin ihlal edilmesinin travmatik bir tekrarı haline gelebiliyor.

4. Bu durumda sorun sadece kadının psikolojisi midir, yoksa partnerin de bir payı var mı?

Vajinismus hiçbir zaman sadece tek taraflı kadının sorunu değildir, çiftin ortak dinamiğidir. "Bilinçdışı eşleşme" dediğimiz bir durum vardır. Vajinismuslu kadınlar genellikle çatışmadan kaçınan, aşırı uyumlu ve pasif erkekleri eş olarak seçerler. Erkeğin bu pasifliği ve durumu kabullenmesi, aslında kadının görünmez kalkanını meşrulaştırır ve süreci ilişkide sürdürülebilir hale getirir. Bazen partnerde de erektil disfonksiyon (iktidarsızlık) gelişerek bu tabloya eşlik ettiğini görebiliriz.

5. Toplumsal ve kültürel dinamikler vajinismus üzerinde nasıl bir etkiye sahiptir?

Vajinismusun görülme sıklığı, cinselliğe dair nesiller arası aktarılan öğretilerle yakından ilişkilidir. Geleneksel değerlerin korunduğu toplumlarda, cinsellik genellikle sadece "evlilik bağı" ile yakından ilgilidir. Ancak bu süreçte, genç kızlara farkında olmadan aktarılan "ilk geceye dair hatalı veya abartılı korku hikayeleri", bedenin kendini koruma altına almasına neden olabilir.

Özellikle bekaret kavramına dair duyulan yüksek hassasiyet ve buna eşlik eden "can yanması, kanama veya fiziksel zarar görme" gibi yanlış şehir efsaneleri, kadının zihninde cinselliği huzurlu bir paylaşım yerine, korku dolu bir "eşik" haline getirebilir. Dolayısıyla beden, tamamen iyi niyetli ama hatalı bir koruma içgüdüsüyle bu korkuya "kasılma" yanıtını verir. Buradaki temel mesele kültürel değerlerin kendisi değil, bu değerlerin zihinlere kaygı ve korku odaklı bir dille aktarılmasıdır.

6. Kadın eşini çok sevmesine ve istemesine rağmen neden vajinismus yaşar? "Acaba sevmiyor mu?" yanılgısı...

Aşk ve bedensel sınırlar farklı işler. Zihin partneriyle olmayı çok isteyebilir ama bilinçdışı bir "güvenlik tehdidi" algılıyorsa beden kilitlenir. Vajinismus bir sevgisizlik veya isteksizlik belirtisi olmaktan ziyade, bedenin geçmişteki korkulara karşı geliştirdiği istemsiz bir savunma mekanizmasıdır. Bu durum kadının elinde olan bir "inadına yapma" hali kesinlikle değildir.

7. Vajinismus sadece ilk gece veya ilişkinin başında mı ortaya çıkar?

Hayır. "Sekonder (İkincil) Vajinismus" dediğimiz bir tablo da vardır. Kadın yıllarca sağlıklı bir cinsel hayat yaşamışken, zorlu bir doğum, düşük, aldatılma travması veya ilişkide yaşanan büyük bir duygusal yıkım sonrası bedeni cinselliğe aniden kapatabilir. Beden travmayı kaydeder ve kendini korumaya alır.

8. Bu durum kadının sadece yatak odasındaki hayatını mı etkiler?

Maalesef hayır. Cinsellik, kimliğimizin ve özerkliğimizin önemli bir parçası. Vajinismusla mücadele eden kadınlarda sıklıkla "eksiklik", "yetersizlik" veya "gerçek bir kadın olamama" hislerini görebiliriz. Bu durum zamanla kadının özgüvenini, sosyal ilişkilerini ve hatta iş hayatındaki duruşunu bile sarsabilecek derin bir utanç ve suçluluk duygusuna dönüşebiliyor.

9. Partnerler bu süreçte nasıl davranmalı? Onlara düşen görev nedir?

"Kafanda bitiyor, rahatla biraz" demek yapılabilecek en büyük hatadır. Çözüm, baskı kurmak ya da sorunu yok sayıp cinsellikten tamamen kaçınmak değildir. Partner, bunun fiziksel veya psikolojik bir "kapris" olmadığını anlamalı, suçlayıcı bir dilden uzak durmalıdır. Sürece "senin sorunun" değil, "bizim meselemiz" olarak yaklaşmak ve terapi sürecine eşlik etmek iyileşmeyi hızlandıran en güçlü faktördür.

10. Vajinismusla mücadele eden kadınlara çözüm olarak ne önerirsiniz? Sadece egzersizler yeterli mi?

Sadece mekanik parmak veya aparat egzersizleri kalıcı çözüm için yeterli olmayabilir. Bu yaklaşımlar belki fiziksel semptomu esnetir ama zihinsel kilitleri açmaz. Gerçek ve kalıcı iyileşme, kadının bastırılmış öfkesiyle yüzleşmesi, ilişkideki güç dengelerinin çözümlenmesi ve en önemlisi kadının bedeni üzerindeki "özerkliğini" yeniden kazanmasıyla mümkündür. Profesyonel, psikodinamik bir destekle bu korkuları aşmak ve cinselliği yeniden anlamlandırmak mümkündür.

11. Peki siz terapide ne yapıyorsunuz? Bu süreç gerçekten çözülüyor mu?

Terapide yaptığımız şey sadece kasılmayı ortadan kaldırmak değil, o kasılmayı yaratan anlamı çözmektir. Vajinismus çoğu zaman bedenin bilinçdışı bir dili olduğu için biz de o dili konuşan zihne çalışırız. Psikodinamik süreçte, kadının cinselliğe yüklediği anlamları, kontrol kaybı korkularını ve ilişkisel dinamiklerini birlikte ele alırız.

Kendi klinik pratiğimde, derinlikli bir çalışmayla kişinin cinselliği daha özgür ve güvenli bir şekilde deneyimleyebildiği bir dönüşüme ulaştığını sıklıkla görüyorum. Unutmayın, anlaşılan şey çözülür. Kadıköy’de yüz yüze ve online olarak sunduğum bireysel psikoterapi hizmetleri hakkında bilgi almak için profilimi ziyaret edebilirsiniz.

Not: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka bir uzmana başvurunuz.