Bu lüks arabalara kim biniyor, nasıl satın alıyorlar?

cevabını merak eden varsa buyursun okusun uzun olacak :)

2003'te seka, 2004'te tekel, 2005'te türk telekom, 2006'da tüpraş satıldı. o sıralar biz çok uyardık, çok söyledik, üretime ağırlık verilmeli, satıyorsanız en azından bir yatırıma harcayın dedik. ama gelen paraları sıcak para akışı olarak harcadılar. sırf piyasa canlı gözüksün ve "istikrar var" densin diye olmayan paramızdan harcamaya başladık.

2007-2008 yıllarında dünya çapında bir finans krizi yaşandı. erdoğan çıktı "kriz bizi teğet geçti" diye kendisini övdü. ama bu krizle ilgili bir plan veya proje yapmadı. dünya çapında bankalar üreticiyi desteklemek için bol keseden kredi dağıtmaya başladı. biz ne yaptık peki? bu kredileri ev almak, araba almak, cep telefonu almak için felan kullanmaya başladık. taksit seven bir ülkeyiz, kredileri ödemek için bile kredi almamız kaçınılmazdı.

inşaat şirketleri baktı, madem insanlar her ay kredi ödüyor, bunu da uzun vaadede ödüyor, onlar da fiyatları arttırıp rant peşinde koştular. her yerde 30-40 katlı apartmanlar türedi, mahalle anlayışı ve sokaklar yokoldu, şehirler arabayla avm-plaza-residence arasında yolculuk etmekten ibaret hale geldi. toplamda 400 bin masrafı olan daireler, 2 milyon tl'ye satılmaya başladı. bu rant şirketlere tatlı geldi, arkasına devlet desteğini de alarak tarım arazilerini ve ormanları yağmalamaya, yoketmeye, katletmeye başladı.

türkiye cumhuriyeti, anadolu denilen ve on bin yıldır medeniyetlere ev sahipliği yapmış bir bölgede kurulmuştur. komşu medeniyetlere dahi gıda sağlayabilecek kadar verimli topraklardır. ancak bu topraklar üstünde yaptığımız akıl almaz tahribatlar ve bilinçsiz tahribatlar, bizi komşu devletlerden gıda ithal eder hale getirdi. modern bir tarım anlayışı izlemek yerine, çiftçilere çalışmasa da para vermeyi tercih ettik. ekse kâr etmeyecek, emeğinin karşılığını alamayacak çiftçiler, bu parayla yan gelip yatmayı tercih etti. gıda üretimi iyice durdu.

2008 sonrası dünya şartlarında yazılım ve teknoloji firmalarının önemi katlanarak artıyor. ancak bizim ülkede bu yönde bir eğilim veya destek bulunmuyor. akp hükümeti ve akp seçmeni, bu tip kişilere "monşer" ve "elitist" diyerek küfür edip saldırıp yoketmeyi istiyor. bunun yerine türkiye cumhuriyeti'ni yokedecek bir "osmanlı" planı devreye sokuldu ve bu amaçla eğitim tamamen imam hatip'leştirilmeye başlandı.

inşaat sektöründe hızlı rant yükselişinin de çıkmaza girdiğini görüyoruz. normalde emlak piyasası dediğimiz şey, insanların yatırım amaçlı ev alması veya eski evini satıp daha iyi bir eve geçmesi (ya da kirada kalanların sonunda ev alabilmesi). toki'nin getirdiği "kira ödermiş gibi ev sahibi olmak" planı, kirada yaşayanlara büyük avantaj sağladı. ancak eski evini bu kişilere satıp, üstüne biraz daha para koyup yeni eve taşınacak kişilerin, evlerini satamaz duruma gelmesine neden oldu. ev fiyatlarının anormal derece yükselmesi, herkesin kredilere yüklenmesine neden oldu. sürekli yeni inşaat yapılıyor, ama eski evler satılamayınca, yeni evlere de ilgi azaldı. bu durum, inşaat sektörünü bir çıkmaza soktu. akp hükümeti, tüm ekonomik yatırımını inşaat firmalarına yapmıştı, ama arz-talep dengesini görmezden geldiği için, böyle bir sonuca vardık.

şu an ülkede teknolojik üretim yok, çünkü "halktan biri olmak" için cahilliği destekledik. şu an her türlü gıdayı dışardan ithal ediyoruz, çünkü anadolu'muzu hor kullandık. şu an üretim yok, çünkü kredileri tüketime harcamayı tercih ettik. bu daha iyi günlerimiz, seçim boyunca bol keseden harcanan vergiler, sonumuzu getirecek adımlardan sadece biri. her sene durmadan dolar-euro artacak ve biz venezuela gibi ekonomiden zerre anlamayan liderlere tapar vaziyette yaşayacağız.

bunu düzeltmenin yolu yok mu? var tabii ki. dünyanın en büyük ekonomiye sahip 20 ülkesinden biriyiz, eh, dünyanın en iyi 20 ülkesinden biri olmamız önünde hiçbir engel yok. oysa biz şu an 181 ülkeden 94. sıradayız ve gittikçe düşüyoruz (afrika'daki ülkeler de dahil bu listeye).

çözüm ne? çözüm aklı başında bir ekonomi sistemi. liberal ekonomiden anlayan ve corporatism'i desteklemeyen bir lidere ve ekonomi bakanına ihtiyacımız var. biz bir sosyal devlet'iz (welfare state), ama sosyalist devlet gibi davranıyoruz. tüm hayatını anti-komünizm üzerinden kazanan tipler dahi bu şekilde hareket ediyor. genel seçimler boyunca akp'nin de chp'nin de vaatleri "halkın tüm ihtiyaçlarını devlet üzerinden karşılamak" ve bunun da üstüne "daha yüksek asgari ücret" üzerine olmaktaydı. bu saçmalıkları bırakmamız lazım. bu anlayış, modern ekonomi dünyasına da aykırı, atatürk'ün devletçilik ilkesine de aykırı. orta sınıfı köleleştiren bu anlayış, insanların yaşam kalitesini sınırlayan ve yaratıcı kişileri yokeden sonuçlar doğuruyor.

çözüm vergilerin, özellikle dolaylı vergilerin büyük bir oranda kırpılması. ötv gibi saçmalıkların tamamiyle kaldırılması. tüketicinin tüketim davranışlarında özgürleştirilmesi, böylelikle üreticinin de tüketiciye daha rahat ulaşması. hükümetin gücünü arttırmak uğruna devletin gücünü azaltan sansür ve yasakların kaldırılması.

devletin en temel görevi, halktan aldığı vergileri öncelikle güvenlik birimlerine, adalet sistemine, ulaşıma ayırmaktır. herkesin eşit eğitime, eşit beslenmeye, eşit barınmaya ulaşması, "sosyal devlet" yapısının sorumluluğunda değildir.

herkesten yüksek vergiler alıp, hükümete yakın şirketlerin borçlarını ödemek ve hükümete yakın kişilerin bedavaya yaşamasını sağlamak da türkiye cumhuriyeti'nin yapısına terstir. bu devletin yapısına ters bir sistemi, sırf oy kaygısıyla sürdürmek, sürdürülebilir bir ekonomi yapısı zaten olamaz.

aslında akp seçmeni de bu anlattıklarımın farkında. ama işlerine gelmiyor. o yüzden bu kişileri ortada "madem krizdeyiz neden herkesin yeni arabası var, neden herkesin yeni ev alıyor" diye ezbere laflarla dolaşıyor. onlar da farkında o yeni arabaların kredilerle ve taksitlerle alındığını. bir araba alınca iki araba kadar parayı da devlete verdiğin bir ülkede, bu kadar yüksek masrafları karşılayacak kadar para kazanmadığımızı onlar da biliyor. rant sistemleri bozulmasın diye ses etmemeyi tercih ediyorlar.