Lazlar'ı Doğru Tanıyor muyuz?

Lazlar'ı nasıl tanıyoruz?

Lazlar'ı sorduğumuzda, cevaplar genelde şaşmıyor. Bütün Karadeniz bölgesinin Laz olduğunu düşünen ve genel özelliklerinin tatlı şive, uzun burun, sivri zekâ, inatçılık zanneden birçok insan var. Peki kaç kişi Lazlar'ın kim olduğunu gerçekten biliyor?

Laz kimdir?

Kulaktan kulağa yayılan bilgileri bir kenara bıraktığımızda Lazlar'ı, Lazca Konuşan İnsanlar olarak tanımlayabiliriz.

Lazlar'ı genelleyecek olursak; anavatanları Rize ve Artvin topraklarıdır. Bir de Batum'u söyleyebiliriz. Peki dar pencereden bakacak olursak Lazlar nerede yaşarlar? Nerelidirler?

Lazlar'ın göç eden kısmını dahil etmezsek, Lazlar'ı şu ilçelerde sınırlayabiliriz:

  • Ardeşen (Rize)
  • Pazar (Rize)
  • Fındıklı (Rize)
  • Çamlıhemşin (Rize)
  • Arhavi (Artvin)
  • Hopa (Artvin)
  • Düzköy (Borçka-Artvin)

Bu ilçeler Lazlar'ın anavatanıdır. 93 Harbi dolayısıyla buradan Düzce-Kocaeli şehirlerine, Rize'nin İkizdere-İyidere ilçelerine ve Erzurum'un İspir ilçesine göç eden Lazlar'ı da unutmamak gerekir.

Kültür

Lazlar, Karadeniz insanlarından biraz farklıdır. Hem şive açısından, hem dil açısından, hem de sanatsal açıdan farklılıklar gösterir.

Şive-Ağız

Aşağıdaki videoda konuşan Laz vatandaşın konuşması Laz şivesine bir örnektir. Laz olmayan Karadeniz insanıyla farkı anlaşılıyor.

(Video, şive örneği içindir. İdeolojik bir mesaj taşımaz)

Halk Oyunları

Lazlar'ın Karadeniz insanından farkını en belirgin şekilde ortaya koyan öğelerden birisi de halk oyunlarıdır.

Laz horonları, kemençe ile değil Tulum ile oynanır. Onlarca horon çeşidi vardır. Çarişka (Pazar köyü), Papilat (Pazar köyü), Rize, Rize Hemşin, Bakoz (Ardeşen köyü), Anzer (İkizdere köyü), Yeni m3anu (Çamlıhemşin Köyü), Eski m3anu, Memetina bunlardan sadece birkaçıdır.

Aşağıda, Yeni m3anu ve Rize Hemşin oynanan bir video paylaşıyorum.

DİL

Lazca (Lazuri Nena); Kafkas Dilleri ailesindendir. Güney Kafkas kolunda sınıflandırılmıştır. Megrelce ile aynı dildir. Megreller, Hristiyan Laz'lardır.

Lazca'nın yapısını gösterebilmek için örnek vermemiz gereklidir.

Lazca'da fiiller baştan ve sondan ek alarak anlam değiştirebilirler.

Örneğin oxtimu fiili gitmek manasına gelir.

Gelecek çeşitli eklerle bu manayı değiştirebiliriz.

Extu dersek e- önekini getirmiş oluruz. (Yukarı doğru) çıktı manasına gelir.

Gextu dersek ge- önekini getirmiş oluruz. (Aşağı doğru) indi manasına gelir.

Amaxtu dersek ama- önekini getirmiş oluruz. (içeri doğru) girdi manasına gelir.

Gamaxtu dersek gama- önekini getirmiş oluruz. (Dışarı doğru) Çıktı manasına gelir.

Burada gördüğümüz gibi extu(çıktı) kelimesi ile gamaxtu(çıktı) kelimesi aynı anlamı taşımaz. Gama- öneki içerden dışarı doğru hareketi gösterirken, e- öneki aşağıdan yukarı hareketi gösterir.

Ve ben tek fiil köküyle birçok manayı, birçok şahıs için verebilirim.

Gamapti (İçerden dışarı) Çıktım

Gamaxti (İçerden dışarı) Çıktın - Emir kipi olarak Çık!

Gamaxtu (İçerden dışarı) Çıktı

Gamaptit (İçerden dışarı) Çıktık

Gamaxtit (İçerden dışarı) Çıktınız - Emir kipi olarak Çıkın!

Gamaxtes (İçerden dışarı) Çıktılar

Yukarıda görüldüğü gibi Lazlar, kültürleriyle ve dilleriyle bu yaşamı sürmektedirler.


0|0
11|16

Senin görüşün nedir?

0/2000

Gönder

Kızlar Ne Diyor 11

  • Çok iyi bir bence olmuş insanlar kara denizin tamamını laz sanıyolar ve bu biraz sinir bozucu oluyor her defasında düzeltme gereği duyuyorum ellerine sağlık bir laz olarak gurur duyuyorum 😄😄

    0|1
    0|0
  • çok güzel olmuş... artvinliyim herkes laz sanıyor ama bende gürcüyüm :)

    0|0
    0|0
  • Hopalıyım ben de biz de lazız. Cok guzel yazmışsın :) yazdıklarına imzamı atarım :) ben de bir kac kelime biliyorum ama annemler konuşuyo bayagı :)

    0|0
    0|0
  • lazca bildiğim tek şey; ar jum sum :D

    0|0
    0|0
  • Güzel bir paylaşım olmuş, beğendim...

    0|0
    0|0
  • güzeldi eline sağlık

    0|1
    0|0
  • faydalı bir bence olmuş.

    0|0
    0|0
  • çok güzel bir paylaşım olmuş tebrikler

    0|0
    0|0
  • şivesi çok hoş d

    0|0
    0|0
  • Çok iyi tanıyorum :D En yakın arkadaşım laz :)

    0|0
    0|0
  • Bilgiler için teşekkürler.

    0|0
    1|0

Erkekler Ne Diyor 16

  • İlerici, aydın lazlar kardeşimizdir... Çok güzel bir çalışma olmuş bu. Tebrikler.

    0|0
    0|0
  • ma ti arkabuyi bore. lazuri miçkin, oxo3onam do bipamitam. dido va doskidu zati, çuta çuta gomoçkondun. bipamitare ama uçkin koçi varen. bazi nanaçkimi do babaçkim kala bipamitam tilifoniz. arada kyufi golobudgam, mitik va oxo3onams : )

    insanlar sorunca bazen anlatmayasım geliyor. he karadenizliyim deyip geçiyorum. utandığımdan filan değil, sayıca oldukça azız sonuçta. bu da biraz özel kılıyor durumu. her ne kadar anlayıp dilim döndüğünce konuşabilsem de unutuyorum hafif hafif. türkçe kelimeler illa giriyor araya. umarım çocuğuma öğretebilecek kadar hafızamda kalır : (

    0|0
    0|0
  • Harika

    0|0
    0|0
  • güzel

    0|0
    0|0
  • trabzonlu olarak bize laz demeleri sinirime dokunurdu açıkladığın için teşekkür

    2|1
    0|0
  • Ben kurdum bir parti sempatizani da degilim. Vanda lazlarin koyu var adamlar cok iyi insanlar ya kiz alip verdik hatta :) , lazlar candir. Kardeslerimdir

    1|0
    0|0
    • Eyvallah. Hepimiz bu dunyada kardeşiz. Allah seni Kürt yarattı beni Laz. Hepimiz O nun kuluyuz. Allah ın uvey kulu yok

    • Hepsini Göster
    • Evet rus harbinde gelmisler. Onlarca arkadasim var dunurlerimiz var enistelerimiz yengelerimiz var. Biz burada birbirimizden memnunuz :)

    • Her yerde memnun olmak lazım her ırk için. Gideceğimiz yer aynı. Bosuna ugrasıyoruz

  • Lazlar 100.000 Nüfusa Değil 1-1. Buçuk Milyon Civarı Olduğu Sanılmakta Ve Nerdeyse Her 3 Lazdan Sadece 1'i Lazca Bilmekte, Ne Yazık ki Lazca Yok Olma Tehlikesiyle Karşı Karşıya...

    Lazlar Ne Rumdur Ne'de Türk Sadece Laz'dır... Hatta Geçmişte Kendi Devletlerini Kurmuş Bir Millettirde...

    Günümüzde Dursun Temel Gibi Saçma Fıkralar Laz Kimliğini Aşağılamakta Ve Alakası Olmayan Şeydir Şive İle Dil Farklı Şey...

    ''NANA NENE GURİ NEKNA..!''

    Lazca'ya Sahip Çıkın..!

    0|0
    0|0
    • o dediğin sayı türkiye de mümkün değil. Lazuri kogişkuni?

    • Hepsini Göster
    • Var Var Ardeşen Felen'de Hatta... Severim Karadeniz İnsanını.. )

    • Sevmeyene zaten şupheyle bakarım :)

  • Severim lazları müzikleri yemekleri her bişeyleri güzel

    1|0
    0|0
  • Biliyordum her firsattada anlatiyorum trabzon giresun ordu laz degildir cogu cepni türkmendir benim gibi hatda rizenin batidi vs halk oyunlari bariz farkli dedigin gibi biz horonu davul zurna girnata kemence ile lazlar tulum ile oynar birde erzurum ispir ilcesi tulumda cok iyi arti horon yapilari cok farkli vs vs.

    1|0
    0|0
  • tebrikler guzel olmus

    0|0
    0|0
  • LAzlar 100bin nufusa mı sahip

    0|0
    0|0
    • 100-150 bin arası nüfusa sahiptirler. Tabi bu Türkiye topraklarında. Gürcistan'da kalmış Lazlar var. Onun dışında Rusya'ya gidenleri de var. Ama kimliklerini yaşayan en belirgin Laz grup Türkiye topraklarındadır. Çünkü anavatanları buradadır. Saydığım ilçelerde neredeyse tüm halk 2 dil bilirler.

    • Hepsini Göster
    • Bilgilendirmelerinizbiçin teşekkür ederim halk biliminen çok dikkatimi çeken konudur..

    • rica ederim

  • bütün karadeniz laz diyenler var ama katılmıyorum. Lezgiler ile lazları karıştıranlar var. Üstelik pontus ile trabzondaki rumları laz yapanlar var. Hemşinliler vardı ama onlar İslama geçen Ermeniler olduklarını söylüyorlar. Birde gürcüler var değişik küçük milletler var. Genel olarak lazların ayrı bir toplum olduğunu düşünüyorum ne rum ne başkası.

    0|0
    0|0
    • o ne bayrağı gardaş?

    • Türk İslam bayrağı

    • Zaten rumca ile alakası yok. Hemşince de farklı bir dil. Karadeniz çok zengin bir nüfusa sahip. Özellikle Doğu Karadeniz, birçok halka ev sahipliği yapıyor. En büyük hata bütün karadenizi Laz zannedip, Lazların da atalarının Rum oldugunu söylemektir. Çünkü öyle duymuşlardır. Ama dediğiniz gibi, tüm halklar karadenizde barış içinde yaşamaktadır.

  • İyi bari artık Trabzonluları Laz sanmıyorlar.

    1|0
    0|0
  • @Amarantha 'nın da şikayetçi olduğu şeylerden biridir bu... :D
    Açıklayıcı olmuş, tebrikler elinize sağlık :)

    0|0
    0|0
  • Dilleri çok karışır

    0|0
    0|0
    • Aslında çok basit kuralları var. Konuşma çok uzamıyor. Getirdiğimiz ekler sayesinde bir kelime üzerinden birçok anlam üretebiliyoruz. Öğrenmek isteyen insanlar internetten bile öğrenebiliyor.

  • güzelmiş

    0|0
    0|0
Yükleniyor...